Formaildéad

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Formaildéad
Formaldehyde-2D.svg Formaldehyde-3D-vdW.png
Ainm IUPAC Meatánal
Ainmneacha eile Formol
Aitheantóirí
Uimhir CAS 50-00-0
PubChem 712
Airíonna
Foirmle mhóilíneach CH2O
Mais mhóilíneach 30.03 g mol-1
Dlús 1.38 g cm-3
Leáphointe -92 °C
Fiuchphointe -21 °C
pKa 13.3
Déphol 2.33 D
Guaiseacha
Aicmiú AE Hazard T.svg T
NFPA 704 Nfpa h3.pngNfpa f2.pngNfpa r2.png
Comhdhúile gaolmhara
Aildéid gaolmhara Aicéataildéad

Butyraldehyde
Decanal
Heptanal
Hexanal
Nonanal
Octadecanal
Octanal
Pentanal
Próipianaildéad

Comhdhúile gaolmhara Meatánól
Aigéad formach

Is é an formaildéad nó an meatánal HCHO an ceann is simplí de na haildéid. Gás gan dath é le teocht an tseomra, agus boladh láidir sainiúil as. Inniu, is mó mar amhábhar do chomhdhúile orgánacha eile a úsáidtear é, ach sna laethanta a bhí, d'úsáidtí tuaslagán uisce an fhormaildéid, an fhormailin, le heiseamail a thaisceadh sa bhitheolaíocht, sin nó mar fhrithsheipteán, is é sin, le baictéir a mharú. Tá an formaildéad sách nimhiúil don duine, áfach, agus is mór an priacal atá ann don tsláinte, go háirithe le taobhshúil ar chomh coitianta atá sé i gcónaí sa tionsclaíocht cheimiceach. Bíonn formaildéad le fáil go nádúrtha ar domhan.

Úsáid[athraigh | edit source]

Baintear úsáid as formaildéad mar oibreán balsamaithe le corpáin mharbha a chaomhnú ar mhaithe le hadhlacadhmionghearradh.