Feirmíón

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
(Athsheolta ó Fearmón)
Jump to navigation Jump to search
Tonnfheidhm fhrithshiméadrach do staid 2-cháithnín (feirmíónach) i log poitéinsiúil cearnógach gan teorainn

Is é is feirmíón ann ná cáithnín fo-adamhach go bhfuil guairne leath-shlánuimhreach (i.e. 1/2, 3/2, 5/2 srl) aige. Cloíonn feirmíón le prionsabal an eisiaimh, a deir nach féidir le dhá fheirmíón bheith in aon staid chandamach amháin ag an am céanna. Tugtar bósón ar cháithnín le guairne shlánuimhreach, agus i gcodarsnacht leis na bhfeirmíóin is féidir le dhá bhósón a bheith sa staid chandamach chéanna ar aon uain.

Cé gur minicí a úsáidtear an téarma feirmíón ag tagairt do cháithnín fo-adamhach, ní gá go bhfuil an cáithnín níos lú ná adamh i bhfírinne. Tugtar feirmíón ar núicléas nó ar adamh fiú go bhfuil guairne leath-slánuimhreach aige.

Maidir le bhuncháithníní fo-adamhacha, tá dhá shórt d'fheirmíóin ann: cuairc, go bhfuil lucht datha acu agus mar sin a ghlacann páirt in idirghníomhachtaí láidre, agus leaptóin, nach mbraitheann an fórsa láidir núicléach.