Dúnchad mac Conaing

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Dúnchad mac Conaing
Ríthe Dhál Riada

650 - 654
Fearchar mac Connaidh - Conall Crannomhna
Saol
Eolas breithe 1 millennium
Náisiúntacht Dál Riada
Bás 654
Gairm
Gairm monarc

Rí Dhál Riada san Albain ba ea Dúnchadh mac Conaing (nó mac Dubháin) (bás 654). Bhí sé ina leath-rí le with Conall Crandomna go dtí gur cloíodh agus maraíodh é ag Talorcan na gCruithneach i gCath Strath Ethairt. Ní na foinsí ar aon intinn maidir le hainm athartha Dúnchadha agus dá bharr a shinsearacht.

Molann John Bannerman gurb ionann an Dúnchadh seo agus an té ina leath-rí le Conall Crandomna.[1][2] Feictear é i Seanchas Fear Alban mar a leanas:[3]

These are the sons of Conaing, son of Áedán .i. Rigallán, Ferchar, Artán, Artúr, Dondchad, Domungart, Nechtan, Ném, Crumíne.

Dar le Flann Mainistreach ámh, bhí Dúnchadh mac Dubháin ina rí.[4] B'fhéidir e gur leagain é Dubhán.[5] De réir leagain eile, de shliocht Eoghanáin fágtha-ar-lár, deartháir Aodháin mhic Gabhráin, é Dúnchadh.[6]

Tuairiscítear bás Dhúnchadha i nAnnála Tiarnaigh in 654:[7][8]

Cath Sratha Ethairt re Tolartach mac Anfrait, ríg Cruithne, i torchair Dunchadh mac Conaing & Congal mac Ronain.

Meastar go raibh mac amháin aige ar a laghad, Conall Caol (bás 681).[9] B'fhéidir é go raibh sé ina shean- nó shin-sean athair le Fiannamail ua Dúnchado agus sinsear Dhúnchadha Bhig.[10][11]

Foinsí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  • Anderson, Alan Orr, Early Sources of Scottish History A.D. 500 to 1286, imleabhar 1. Athchló le ceartúcháin, Stamford: Paul Watkins, 1990. ISBN 1-871615-03-8
  • Anderson, Marjorie Ogilvie, Kings and Kingship in Early Scotland. Scottish Academic Press, Dún Éadain, revised edition 1980. ISBN 0-7011-1604-8
  • Bannerman, John, Studies in the History of Dalriada. Dún Éadain: Scottish Academic Press, 1974. ISBN 0-70112-040-1

Naisc sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. A.O. Anderson, ESSH, ll. 176–177, nóta 7
  2. Bannerman, Studies, lch. 103.
  3. Bannerman, Studies, lch. 48.
  4. A.O. Anderson, ESSH, lch. cxiv.
  5. M. O. Anderson, Kings and Kingship, lch. 154.
  6. M. O. Anderson, Kings and Kingship, tábla C, lch. 230.
  7. Annála Tiarnaigh AT 654.4
  8. A.O. Anderson, ESSH, lch. 172.
  9. Bannerman, Studies, lch. 111.
  10. Bannerman, Studies
  11. M. O. Anderson, Kings and Kingship, Tábla C, lch. 230. A. O. Anderson, ESSH, ll. 154–155, lch. 190