Jump to content

Cathal mac Ailealla

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Infotaula de personaCathal mac Ailealla
Teaghlach
AthairAilill mac Inreachtaigh

Naoú rí is fiche Uí Mhaine ba ea Cathal mac Ailealla (834 – 844).

Bhí Cathal i gcoróin faoin mbliain 834 ach ní deirtear cá fad a bhí sé i réim, nó ar tháinig sé go díreach i gcomharbacht ar Chathal mac Murchadha

Le linn a ré, bhíodh ruathair á dhéanamh go rialta ag na Lochlannaigh ar an Sionainn, go háirithe ar Chluain Mhic Nóis. Rinne siad ruathair in éadan Uí Mhaine féin:[1]

Slóighedh la Tuirgheis, tigherna Gall for Loch Ribh, co ro airccseat Connachta & Midhe, & ro loiscseat Cluain Mic Nóis cona derthaighibh, & Cluain Fearta Brénainn, Tir Dá Ghlas, Lothra, & cealla iomdha archena.

Ní raibh Cathal féin in aghaidh ruathar ar Chluain Mhic Nóis. Insítear i nAnnála na gCeithre Máistrí:[2]

Sárucchadh[3] Cluana Mic Nóis do Cathal, mac Ailella, tigherna Ua Maine, for Fhlann, mac Flaithbhertaigh, d'Uíbh Forggo, prioir a Mumhain, con do-tard[4] isin Sionainn, co n-dorchair.[5]

Insítear fosta go ndearna Cathal ruathar fánach in éadan na Mumhan:[6]

Maidhm ria c-Cathal, mac Ailealla, for Fedhlimidh, mac Criomhthainn, ri Caisil, h-i Maigh n-Í, bhail in ro marbhait sochaidhe.

Feictear tásc Cathail sna hannála gan sonraí.[7] Ní fheictear muintir ar bith leis i Leabhar Uí Mhaine.

Foinsí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  • Corpus of Electronic Texts
  • Francis John Byrne, Irish Kings and High-Kings, Baile Átha Cliath (1971;2003) Four Courts Press, ISBN 978-1-85182-196-9
  • Gerard Madden, History of the O'Maddens of Hy-Many, 2004. ISBN 0-9529511-7-7.
  • Joseph Mannion, The Life, Legends and Legacy of Saint Kerrill: A Fifth-Century East Galway Evangelist, 2004. ISBN 0-9547698-1-3
  • Denis Walsh, Uí Mhaine
  • Dan P. McCarthy, Synchronisms Curtha i gcartlann 2012-06-08 ar an Wayback Machine, eagrán athbhreithnithe, Coláiste na Tríonóide.

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. ACM 843.13
  2. ACM 834.13
  3. sárugud, sáraigh, ar eDIL
  4. do-beir, beir, ar eDIL
  5. 1 do-tuit, thit, maraithe
  6. ACM 834.14
  7. ACM 844.8


Réamhtheachtaí
Cathal mac Murchadha
Rí Uí Mhaine
834–844
Comharba
Mughrón mac Sochlacháin