Cath an Somme

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
(Athsheolta ó Cath na Somme)
Cogaíocht sna trinsí ag an Somme, 1916. (An 22ú reisimint d'Arm na Breataine)

Bhí Cath an Somme ar na cathanna ba mhó agus ab fhíochmhaire i rith an Chéad Chogaidh Dhomhanda. Maraíodh níos mó ná 300,000 duine in aice leis an Somme sa Fhrainc agus maraíodh 20,000 dóibh ar an gcéad lá.

Thosaigh an cath ag 7.30 r.n ar an 1 Iúil 1916, agus lean sé ar aghaidh go mí na Samhna na bliana sin.

Saighdiúir Éireannacha[athraigh | athraigh vicithéacs]

Bhí na mílte saighdiúir Éireannacha i measc na mairbh le linn an chatha[1]

"Ar an lá sin (1 Iúíl), tháinig an Rannán 36 (Uladh) amach as Coill Thiepval, agus na saighdiúirí cróga  ar a mbealach ions ar Redoubt Schwaben. Ar shroicheachteáil  an phointe sin dóibh, bhain siad amach áit iontach sa stair, agus onóir leanúnach a mhaireas go deo. In ainneoin gur cailleadh 5,500 saighdiúir, seasann an tionscnamh seo amach mar an eachtra is mó agus is cróga sa Chéad Cogadh Domhanda agus tá muid bródúil as, cionn is gur é  an léiriú is mó é den misneach daonna i stair an duine. Thaispeáin laochra an Rannáin 16 (Éireannach) an chalmacht chéanna  nuair a throid siad ag Ginchy agus Guillemont i Meán Fómhair na bliana sin." Ian Adamson, OBE[2].

Dreapann saighdiúirí Briotanacha agus Éireannacha amach as a ndíog le linn Chath Ginchy (grianghraf ag Brooks Ernest, as na bailiúcháin ag an Imperial War Museum, Q1302,

Mhair Cath an Somme ar feadh an tsamhraidh 1916 agus is beag dul chun cinn a rinneadh. Chuaigh an tOllamh Tom Kettle chun catha i gceannas ar chompántas B, 9ú Cathláin, Fiúsailéirí Ríoga Bhaile Átha Cliath. Bhí sé ina Leifteanant. Thóg na Fiúsailéirí Guillemont ar an 2ú Meán Fómhair agus Ginchy ar an 9ú Meán Fómhair. Maraíodh Kettle ar 9ú Meán Fómhair 1916, le linn chath an Somme, tar éis dó a chomplacht a stiúradh in ionsaí ar ionaid Ghearmánacha in Ginchy. Níor aimsíodh a chorp riamh.

Tagairtí[athraigh | athraigh vicithéacs]