Caiféin

Caiféin

Substaint cheimiceach	aicme eintiteas ceimiceach
Mais mhóilíneach	194.08 Da agus 194.08037556 Da
Ainmnithe in ómós	caife
Tacsón ina n-aimsítear é	Senegalia catechu, guaraná, yerba mate, Ilex argentina, Ilex brevicuspis, Ilex theezans, Ilex dumosa, Ilex microdonta, Ilex pseudobuxus, Aspalathus linearis, Coffea arabica, Camellia irrawadiensis, Scurrula atropurpurea, Bidens pilosa, Camellia multisepala, Camellia japonica, Camellia ptilophylla, Camellia oleifera, Camellia sasanqua, Camellia vernalis, Citrus grandis, Citrus maxima, mandairín, Claviceps sorghicola, Coffea bengalensis, Coffea canephora, Coffea eugenioides, Coffea homollei, Coffea kianjavatensis, Coffea lancifolia, Coffea salvatrix, Cola nitida, Festuca pratensis, Herrania albiflora, Herrania balaensis, Herrania cuatrecasana, Herrania nitida, Herrania purpurea, Ilex guayusa, Murraya paniculata, Paramuricea clavata, Pausinystalia, Sinomenium acutum, Theobroma angustifolium, crann cacó, Theobroma mammosum, Theobroma simiarum, Theobroma grandiflorum, Cola acuminata, Vincetoxicum hirsutum (Michx.) Britton (1894) non (Wall.) Kuntze (1891), Trewia nudiflora, Homo sapiens, luch thí, Citrus glauca, Camellia kissi, Coffea benghalensis, Theobroma speciosum, Strobilanthes crispa, caiméilia, Camellia sinensis var. sinensis, Herrania mariae, Coffea liberica var. dewevrei, seadóg, Citrus deliciosa, Pomagrainít, Ilex cassine, Camellia taliensis, féar caorach, Camellia sinensis, Senegalia polyacantha, Senegalia chundra agus pápá
Ról	enzyme inhibitor (en) , spreagthach, phosphodiesterase inhibitor (en) , purinergic P1 receptor antagonists (en) , xenobiotic (en) agus nootropic (en)
Struchtúr ceimiceach
Foirmle cheimiceach	C₈H₁₀N₄O₂
SMILES canónta	Model 2D CN1C=NC2=C1C(=O)N(C(=O)N2C)C
SMILES isiméireach	Cn1c(=O)c2c(ncn2C)n(C)c1=O
InChI	Model 3D
Airí
Dlús	1.23 g/cm³
PKa	14 10.4 (a 40 °C)
Móimint leictreach dhépholach	3.64 D
Pointe leáite	234 °C 235 °C
Teocht néalúchán	180 °C
Móimint leictreach dhépholach	3.64 D
Eile
searbhas

Alcalóideach meitiolxaintéineach is ea an chaiféin agus é le fáil go nádúrtha sna síolta caife, sa tae, sna cnónna cóla, sa yerba mate (lus a fhliuchtar ar nós an tae san Airgintín agus i dtíortha eile i réigiún Río de la Plata i Meiriceá Theas), sa ghuaranà, agus beagáinín i síolta cócó. Cuirtear i roinnt deochanna boga í freisin, ar nós Coca-Cola, Irn-Bru agus Mountain Dew.

Substaint bhán chriostalta í an chaiféin ghlan. Sna plandaí, is minic a bhíonn alcalóidigh eile measctha tríd an gcaiféin, go háirithe taeifillín agus taebróimín.

C₈H₁₀N₄O₂

Stair

Ba é an ceimiceoir Gearmánach Friedrich Ferdinand Runge a d'aithin agus a d'aonraigh an chaiféin an chéad uair sa bhliain 1819, agus ba eisean a cheap an t-ainm fosta.

Ceimic

Is é an t-ainm córasach atá ar an gcaiféin ná 1,3,7-trímheitiol-xaintéin.

C₈H₁₀N₄O₂ an fhoirmle cheimiceach atá aici.

Tugtar "taeín", "guarainín" agus "maitéín" ar na meascáin d'alcalóidigh atá le fáil sa tae, sa ghuaraná agus sa yerba mate, ach is í an chaiféin an príomhoibreán iontu go léir.

Druga

Is spreagthach í an chaiféin, is é sin, spreagann sí lárchóras na néaróg agus maolaíonn sí an tuirse. Tá sí ar an tsubstaint shícighníomhach is mó a úsáidtear ar fud an domhain, ach murab ionann agus a lán substaintí sícighníomhacha eile, ní dhearctar uirthi mar dhruga dainséarach. A mhalairt ar fad, bíonn deochanna a bhfuil caiféin iontu le fáil go dlíthiúil i ngach tír, a bheag nó a mhór.

Is fualbhrostach í an chaiféin freisin. Is é sin, spreagann sé an duine chun fual a dhéanamh. Iad siúd a ólann caife nó deochanna eile a bhfuil caiféin iontu go minic, áfach, ní mhothaíonn siad mórán den spreagadh seo a thuilleadh, de ghnáth. Mar sin, is ar éigean atá an dainséar ann go gcaillfeá an iomarca uisce agus tú ag ól barraíocht caife.

Taighde

Léiríonn taighde a rinne Ollscoil Arkansas go bhfuil tionchar dearfach ag an gcaiféin ar ár gcumas machnamh a dhéanamh, cinnte, ach go bhfuil an tionchar sin teoranta don chineál machnaimh ar a dtugann eolaithe an ‘smaointeoireacht aontreoch’ – is é sin le rá, an cineál smaointeoireachta a bhfuil sé mar aidhm aici teacht ar réiteach d’fhadhb éigin.

D’éirigh leis na daoine a ghlac páirt i dtaighde Ollscoil Arkansas agus ar tugadh 200mg caiféine (sin muga mór caife) dóibh roimh an tástáil líon i bhfad níos mó fadhbanna a réiteach ná leis na rannpháirtithe ar tugadh placebo dóibh.

Ach léirigh an taighde céanna nach bhfuil tionchar ar fiú trácht a dhéanamh air ag an gcaiféin ar ár gcumas sa ‘smaointeoireacht iltreoch’, an cineál machnaimh a bhfuil sé mar aidhm aici smaointe úra a chruthú as an nua.

Féach freisin

• Caife