Baile Bhuirne

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
(Athsheolta ó Baile Mhúirne)
Baile Bhuirne
Léarscáil
RedDot.png
Ireland map County Cork Magnified.png
Daonra ( ) c. 3,000
Airde: 154m
Contae: Contae Chorcaí
Cúige: An Mhumhain

Baile beag i mbarúntacht Mhúscraí Uí Fhloínn, i lár-iarthar Chontae Chorcaí is ea Baile Bhuirne. Baile Mhúirne an fhoirm áitiúil stairiúil den bhaile agus Múirneach a ghlaotar ar dhuine ón mball[1]. Tá sé suite i gCnoic Dhoire na Sagart, cúig mhíle lastoir de theorainn Chontae Chiarraí, deich míle laistiar de Mhaigh Chromtha agus tímpeall dachad míle siar ó thuaidh de Chathair Chorcaí.

An Ghaelainn[athraigh | athraigh vicithéacs]

Ceantar oifigiúil Gaelthachta is ea iarthar Mhúscraí Uí Fhloínn, ó Lios a' Chréasaigh thoir, siar go teora na contae; agus ó Mhullach an Ois thuaidh, ó dheas go Guagán Barra agus Céim an Fhia.

Naomh Gobnait[athraigh | athraigh vicithéacs]

Naomh Gobnait naomh pátrúin na dúthaí. In omós di sin is ea a ainmníodh Coláiste Ghobnatan, an mheánscoil atá ar an mbaile, agus Óstán Ghobnatan, tigh ósta atá cúpla céad slat siar an bhóthair ón gcoláiste. (Ní do 'mhainistir' go dtagraíonn ainm Béarla an óstáin seo, The Abbey Hotel. Béarlú seana-bhunaithe ar an ainm phearsanta 'Gobnait' is ea 'Abbey'.)

Tá Teampall Ghobnatan agus Tobar Ghobnatan (tobar beannaithe) ar taobh cnoic i nGort na Tiobratan agus is mó oilithreach i gcónaí a choimeádann Turas Ghobnatan. Tá Síle na gCíoch greanta i lindéar atá os cionn fuinneoige i bhfalla theas an teampaill[2]. Cuid de dheasghnáth an Turais is ea tadhall láimhe a thabhairt di. Baile fearainn is ea Gort na Tiobratan. Tá sé laisteas den bpríomh-bhóthar trí Bhaile Mhúirne (an N22).

'Gobnatan' tuiseal gineadach 'Gobnait' i nGaelainn Mhúscraí. 'Gobanatan' (/gubənətən/) a thugtar amach sa ghnáthchaint.

An Sulán[athraigh | athraigh vicithéacs]

Sileann abhainn darb ainm An Sulán trí Bhaile Mhúirne, díreach laisteas den bpríomh-bhóthar. Ritheann sé seo aniar ó Chúil Aodha agus soir go Maigh Chromtha, mar a mbuaileann sé leis An Laoi.

Turasóireacht[athraigh | athraigh vicithéacs]

Tá Baile Mhúirne lonnaithe i ndúthaigh mhealltach tuaithe, ar an bpríomh-bhóthar ó Chathair Chorcaí go Cill Airne agus tá an turasóireacht go láidir ann dá réir.

Tagairtí[athraigh | athraigh vicithéacs]

  1. An Músgraigheach Uimhir 2, Cáirde Mhúsgraighe, 1943
  2. The Sheela-na-Gigs of Ireland and Britain, Mercier Press, 2001.

Naisc Sheachtracha[athraigh | athraigh vicithéacs]