William Harvey

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
William Harvey

Lia ab ea é William Harvey ( rugadh 1 Aibreán, 1578 i Kent, Sasana agus fuair sé bás 3 Meitheamh, 1657 i Hampstead, Sasana) a rinne cur síos ar chuisle agus slí rith na fola.

Saol[athraigh | edit source]

Bhí a athair ina shiopadóir. Oileadh i dtús i gCanterbury é agus rinne sé staidéar ar teangacha clasaiceacha, Sa bhliain 1597 cáilíodh é le céim BA ó Ollscoil Cambridge. I ndiaidh sin bhain sé amach céim sa leigheas in Ollscoil Padua san Iodáil, ceann de na hollscoileanna leighis ba chlúití san am sin.

D’fhill sé ar Shasana, áit ar thosaigh sé ag cleachtadh leighis agus phós sé Elizabeth Brown, iníon phríomhlia na banríona Éilis a haon. Rinneadh ball de Choláiste Ríoga na Léithe é sa bhliain 1607, agus an bhliain dár gcionn glaodh chuig cúirt an Rí Séamus a haon é agus tar éis bás Shéamuis 1 1625 ainmniú é mar phríomhlia do Rí Séarlas a haon. Bhí dlúthchairdeas eatarthu agus thug an Rí urraíocht ollmhór dó is é ag déanamh a chuid taighde. D’fhoilsigh sé alt faoin teideal Exercitatio Anatomica de Motu Cordis et Sanguinis in Animalibus (Staidéar ar phreabadh an chroí is bogadh na fola) ar a nglaoitear san fhoirm ghearr De Motu Cordis sa bhliain 1628. Bhí clú air ar fud na hEorpa tar éis an fhoilseacháin seo ach bhí conspóid ann freisin agus d'fhreagair duine de thacaithe Galen go diúltach é i bhfoilseachán sa bhliain 1649. Ní raibh dearcadh Harvey cruthaithe go dtí go dtáinig an micreascóp solais ar an saol.

Bhí roinnt eile fionnachtain aige, an ceann ba fhiúntaí ná go raibh sé den tuairim gur fhás chuile chuid den cholainn as bunchill fhréamhach, coincheap a bhí coimhthíoch faoin am sin agus nár cruthaíodh faoi dheireadh go dtí 1796.

Ceann de na buanna ba mhó a bhí ag Harvey ná gur thuig sé go soiléir an idirdheighilt idir tuairimí agus an fhírinne. Ba eisean ceann de na céad léithe a chur bonn eolaíochta faoi leigheas agus cinnte ba eisean an chéad lia a bhain úsáid as teoiricí matamaitice sa bhitheolaíocht.

Fuair sé bás de bharr stróc in aois naoi mbliana is seachtó dó.

Íomhánna[athraigh | edit source]