Michael Jackson

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Michael Jackson
Michael Jackson in Vegas cropped-2.jpg
Michael Jackson i Washington, D.C. sa bhliain 1984
Tír Stáit Aontaithe Mheiriceá
Gníomhach 19682009
Seánra(í) ceoil Pop-cheol
Lipéad/lipéid Motown, Epic, Sony, The Michael Jackson Company, Inc.
Suíomh gréasáin MichaelJackson.com
Síniú
Michael Jackson signature.svg

Amhránaí, ceoltóir agus cumadóir popamhrán a bhí i Michael Joseph Jackson a tháinig chun saoil i nGary, Indiana ar an 29 Lúnasa 1958 agus a cailleadh i Los Angeles ar an 25 Meitheamh 2009. Thugtaí "Rí an Phopcheoil" air le fada, agus áirítear ar na healaíontóirí popchultúir is mó ratha, ráchairte agus tionchair é i stair an phopcheoil. D'fhág sé a lorg ar an bhfaisean agus ar an damhsa chomh maith leis an bpopcheol féin, agus bhí a shaol príobháideach féin i mbéal an phobail ar feadh breis is dhá scór bliain.

In éineacht lena chuid deartháireacha bhain sé amach an chéad chlú chomh fada siar leis an mbliain 1964, nuair a bhí sé ag amhránaíocht sa cheolfhoireann The Jackson Five. Ina dhiaidh sin, i dtús na seachtóidí, thosaigh sé ag amhránaíocht ina aonar. An t-albam úd Thriller a d'fhoilsigh sé sa bhliain 1982, níor sháraigh aon albam é ar an tsuim airgid a shaothraigh sé don amhránaí. Albaim mhór-ratha eile iad Off the Wall ón mbliain 1979, Bad ón mbliain 1987, Dangerous ón mbliain 1991, agus HIStory ón mbliain 1995.

Ceann de na gaiscí móra dár éirigh leis is ea é gur chuir sé athrú cuma ar fad ar na físeáin cheoil. Ar dtús, ní raibh iontu ach cleas promóisin don cheol féin, ach rinne Michael Jackson saothair ealaíne iontu féin díobh. Leis na físeáin a rinne sé do na hamhráin úd Billie Jean, Beat It, agus Thriller, bhí sé in ann lucht mór féachana a bhaint amach as measc daoine nárbh ionann a dtoighis cheoil. Lena chuid físeán agus lena geáitsí stáitse bhí sé ábalta teicníochtaí úra damhsa a chur ar fud an domhain, ar nós "siúl na gealaí" (an moonwalk) agus "siúl an róbait" (an robot). Leis an gcineál ceoil a dhéanadh sé agus lena chuid damhsa, bhí sé in ann draíocht a chur ar dhaoine nárbh ionann a n-aois, dath a gcraicinn ná a gcúlra cultúrtha, agus thug sé spreagadh dá lán ceoltóirí agus siamsóirí éagsúla.

Bronnadh a lán duaiseanna air lá a shaoil. Mar shampla, bhain sé amach an Grammy cúig uaire déag. Thug sé uaidh cuid mhór de na milliúin dollair a shaothraigh a chuid ceoil dó, le cúiseanna uaisle daonnúla a chur chun cinn.

Bhí saol pearsanta Jackson ina chúis conspóide thar na blianta, áfach. Chuaigh sé faoi scian an mháinlia phlaistigh go minic lena chosúlacht a dhéanamh níos óigeanta, ach ní dhearna an sceanairt seo mórán maitheasa dó, agus chuir na meáin agus lucht a adhartha araon cron san athrú a bhí ag teacht air de dheasca na síorlansóireachta seo. Sa bhliain 1993, cuireadh ina leith go raibh sé ag tabhairt drochíde ghnéis do bhuachaill óg a raibh sé cairdiúil leis, agus ní bhfuair sé éigiontú ach dhá bhliain déag ina dhiaidh sin. Phós sé faoi dhó, an chéad uair sa bhliain 1994 agus an dara huair sa bhliain 1996, agus thug sé suas triúr clainne. Bhí sé ag ullmhú camchuairt dhomhanda nua, This Is It, nuair a fuair sé bás le taom croí. De réir na dtuairiscí, bhí sé faoi thionchar drugaí ar nós própafól agus lórazapam, agus is é an breithiúnas a thug cróinéir Chontae Los Angeles ar an scéal gur dúnbhású a bhí i gceist - dúnorgain nó dúnmharú.

Cúlra[athraigh | edit source]

Rugadh naonúr clainne le Joseph agus Katherine Jackson: Jackie, Tito, Rebbie, Jermaine, Marlon, Michael, La Toya, Randy agus Janet. Deirtear gur chuir a athair brú mór orthu agus iad ag fás aníos sa bhaile, agus níor thug sé cead daofa súgradh le páistí eile. Thaispeán Michael go raibh talann fé leith aige agus é ina bhuachaill óg.

Saothar[athraigh | edit source]

80idí agus 90idí[athraigh | edit source]

D'eisígh Michael a chéad albam leis a chuid deartháireacha sa bhanna Jackson 5. Sa bhliain 1972, d'eisígh sé a chéad cheirnín mar cheoltóir ina aonar. As seo amach, thuill sé clú agus cáil dó fhéin le h-albaim rathúla ar nós Off the Wall (1979), Thriller (1982), Bad (1987), Dangerous (1991) and HIStory (1995). Ba Thriller an albam is rathúla ariamh a bhí ann, tá níos mó ná 100 milliúin cóip den ceirnín díolta ar fad na cruinne.

B'é Jackson a chlaochlaigh físeán ceoil, chun iad a bheith ina gcruth ealaíona, le damhsaí casta ar nós an "robot" agus an "moonwalk". Deireann ceoltóirí hip hap agus R&B sa lá atá inniu ann gur mór an tionchar a bhí ag Jackson ar a gcuid ceol. Tá sé i measc na ceoltóirí gorma is rathúla riamh. Tá Jackson ar dhuine den dream beag ceoltóirí a ghlacadh isteach sa 'Rock and Roll Hall of Fame' faoi dhó. I measc na duaiseanna agus éachtaí atá buaite aige ná ocht 'Guinness World Records', trí Ghradam Grammy déag, trí shingil déag a shroich barr na gcairteacha agus 750 milliún albam díolta. Sa bhliain 2008, eisíodh an ceirnín is déanaí Thriller25. Díoladh 1.8 milliún cóip taobh istigh de dhá sheachtain déag.

00idí[athraigh | edit source]

Cé gur éirígh go maith lena cheirnín stiúideo is déanaí, Invincible (2001), níor éirigh go maith lena chuid saothair eile. Sa bhliain 2008, eisíodh an ceirnín is déanaí Thriller25. Díoladh 1.8 milliún cóip taobh istigh de dhá sheachtain déag.

Fuair sé bás ar an 25 Meitheamh 2009 nuair a bhuail taom croí é.

Saol pearsanta[athraigh | edit source]

Tá na milliúin dollar deonta aige do charthanachtaí éagsúla. Ar an lámh eile, ámh, leanann conspóid in a dhiaidh i gcónaí ina shaol pearsanta. Na líomhaintí is mó atá curtha ina leith ná go raibh máinliacht plaisteach déanta aige go tráthrialta agus gur bhain sé mí-úsáid ghnéasach as leanaí, ach fuarthas é neamh-chiontach i 2004 i ndiaidh triall fhada.

Dioscliosta[athraigh | edit source]

Naisc[athraigh | edit source]