Galar Alzheimer

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Auguste Deter, an chéad othar ag Alois Alzheimer

Saghas néaltrú é Galar Alzheimer, nó Alzheimers mar a thugtar air go minic.

Stair[athraigh | edit source]

Is dócha go bhfuil an galar seo ar an bhfód ó thús na staire daonna, ach ba é Alois Alzheimer a rinee an chéad chur síos air sa bhliain 1906, i mbean darbh ainm Auguste Deter. Ní raibh sí ach 55 bliain d'aois nuair a cailleadh í agus ar dtús níor ghnách an t-ainm "galar Alzheimer" a úsáid ach amháin nuair a bhíodh néaltrú ar dhuinne idir 45 agus 65 bliain d'aois. Sa lá atá inniu ann tagraíonn an téarma do shaghas néaltrú a thagann ar dhaoine faoi 65 agus os cionn 65.

Eipidéimeolaíocht[athraigh | edit source]

Is ar sheandaoine is mó a thagann Aicíd Alzheimer, ach uaireanta tagann an galar ar dhaoine níos óige sna daicheadaí nó sna caogaidí. Tagann sé ar 20% de na daoine os cionn seachtó bliain d'aois i Meiriceá. Roinnt blianta sula mbaineann na daoine seo seasca bliain d'aois amach is ea a thagann sé orthu is minice.

Cúis[athraigh | edit source]

Ní fios cad é an rud is bun leis an aicíd, bíodh is gur léirigh eolaithe go bhfuil baint éigin ag próitéin ar leith inchinne leis an scéal. Tá an-dóchas ann mar sin gur gearr go n-aithneofar an aicíd seo ina tús, agus go mbeidh an chóir leighis chuí le fáil uirthi.

Comharthai[athraigh | edit source]

Is é rud a tharlaíonn de dheasca na haicíde seo: cliseadhcuimhne, mearbhall, éagobhsaíocht mothála, agus de réir a chéile cliseadh na hintleachta. De ghnáth is iad na comharthaí tosaigh ná fadhbanna le cuimhne, mar shampla dearmad a dhéanamh go minic ar eachtraí a tharla le déanaí, coinní, ainmneacha agus áiteanna. Seans go mbeidh deacracht ag an duine sna tascanna laethúla. Bíonn athruithe san fhonn agus sa phearsantacht freisin. I gcéimeanna lair an ghalair, is féidir leis an duine dul ag fánadh, éirí corraaithe i dtimpeallachtaí aitheanta. Sna céimeannna deiridh ní bheidh an duine in ann nithe a dhéanmh go neamhspleách agus beidh cúram leanúnach de dhíth.

Naisc sheachtracha[athraigh | edit source]