Ebola

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Víreas Ebola
Ebola virus em.png
Aicmiú eolaíoch
Fearann: Víreas
Ord: Mononegavirales
Fine: Filoviridae
Géineas: Ebolavirus
Speiceas: Z. ebolavirus
Ainm déthéarmach
Zaire ebolavirus

Víreas i bhfine na bhFiloviridae is ea an víreas Ebola. Níl aon leigheas ar na galair a tharlaíonn de bharr an víris seo ach déantar iarracht leachtanna a thabhairt don othar tríd an mbéal nó go hinfhéitheach. Tagann galar fuilreatha ar dhuine ionfhabhtaithe, agus faigheann idir 50% agus 90% de na híobartaigh bás. Déanann sé a bhealach isteach i gcolainn duine trí sheile, fuil (trí athúsáid steallairí go minic san Afraic) nó sreabháin eile nó ó ainmhithe mar an sciathán leathair mar shampla. Dhá nó trí sheachtain tar éis an víreas a tholgadh tagann fiabhras, pian sa scornach is sna matáin agus tinnis chinn leis. Leanann múisiam, urlacan, buinneach agus ísliú fheidhmiú an ae agus na nduán ina dhiaidh sin. Ar dtús, is iad tinneas cinn is ardteocht siomptóim an ghalair. De réir a chéile ionfhabhtaíonn na víris an t-ae, na duáin, is na fuileadáin féin. Milleann na víris coirt inmheánach na bhfuileadán, a éiríonn póiriúil, sceitheann an fhuil amach, agus titeann na fíocháin ó chéile. Tarlaíonn sé go minic san Afraic.

Liosta briseadh amach[athraigh | edit source]

Year Tír Cásanna Básana  % Básanna
1976 Flag of Zaire.svg Sáír 318 280 88%
1976 Flag of Sudan.svg An tSúdáin 284 151 53%
1977 Flag of Zaire.svg Sáír 1 1
1979 Flag of Sudan.svg An tSúdáin 34 22 65%
1989–1990 Flag of the Philippines.svg Na hOileáin Fhilipíneacha 3 0
1990 Flag of the United States.svg Stáit Aontaithe Mheiriceá 4 0
1994 Flag of Gabon.svg An Ghabúin 52 31 60%
1994 Flag of Côte d'Ivoire.svg An Cósta Eabhair 1 0
1995 Flag of Zaire.svg Sáír 315 250 79%
1996 Flag of Gabon.svg An Ghabúin 37 21 57%
1996 Flag of South Africa.svg An Afraic Theas 2 1
1996–1997 Flag of Gabon.svg An Ghabúin 60 45 75%
2000–2001 Flag of Uganda.svg Uganda 425 224 53%
2001–2002 Flag of Gabon.svg An Ghabúin
Flag of the Republic of the Congo.svg Poblacht an Chongó
122 96 79%
2002–2003 Flag of the Republic of the Congo.svg Poblacht an Chongó 143 128 90%
2003 Flag of the Republic of the Congo.svg Poblacht an Chongó 35 29 83%
2004 Flag of Sudan.svg An tSúdáin 17 7 41%
2007 Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg Poblacht Dhaonlathach an Chongó 264 187 71%
2007–2008 Flag of Uganda.svg Uganda 149 37 25%
2008 Flag of the Philippines.svg Na hOileáin Fhilipíneacha 6 0
2008–2009 Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg Poblacht Dhaonlathach an Chongó 32 14 45%
2012 Flag of Uganda.svg Uganda 24 17 71%
2012 Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg Poblacht Dhaonlathach an Chongó 77 36 47%
2013– Flag of Guinea.svg An Ghuine
Flag of Liberia.svg An Libéir
Flag of Nigeria.svg An Nigéir
Flag of Senegal.svg An tSeineagáil
Flag of Sierra Leone.svg Siarra Leon
6,808 3,159
2014 Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg Poblacht Dhaonlathach an Chongó 70 42

Briseadh Amach 2014[athraigh | edit source]

An forleata ba mhó tharla sé i 2014 sna tíortha seo a leanas; an Ghuine, Siarra Leon, An Nigéir an Libéir agus An tSeineagáil. Tá leabacha in otharlanna an Mater i mBaile Átha Cliath curtha ar leataobh má tharlaíonn scaipeadh an ghalair in Éirinn. Tá briseadh amach eile i bPoblacht Dhaonlathach an Chongó.

Amlíne na ráige[athraigh | edit source]

Tá an amlíne seo de ráig ebola na bliana 2014 bunaithe ar eolas ó na Centers for Disease Control in Atlanta, SAM [1] agus ón Eagraíocht Dhomhanda Sláinte[2].

Dáta Iomlán An Ghuine An Libéir Siarra Leon An Nigéir An tSeineagáil
cásanna básanna cásanna básanna cásanna básanna cásanna básanna cásanna básanna cásanna básanna
25 MF 2014 6,808 3,159 1,103 668 3,564 1,922 2,120 561 20 8 1 0
22 MF 2014 6,405 2,984 1,048 643 3,369 1,779 1,967 554 20 8 1 0
21 MF 2014 6,263 2,900 1,022 635 3,280 1,707 1,940 550 20 8 1 0
17 MF 2014 5,762 2,746 965 623 3,022 1,578 1,753 537 21 8 1 0
14 MF 2014 5,339 2,586 942 601 2,720 1,461 1,655 516 21 8 1 0
10 MF 2014 4,846 2,375 899 568 2,415 1,307 1,509 493 22 8 3 0
7 MF 2014 4,366 2,177 861 557 2,081 1,137 1,424 476 22 7 3 0
3 MF 2014 4,001 2,089 823 522 1,863 1,078 1,292 452 22 7 1 0
31 Lún 2014 3,707 1,808 771 494 1,698 871 1,216 436 21 7 1 0
25 Lún 2014 3,071 1,553 648 430 1,378 694 1,026 422 19 7
20 Lún 2014 2,615 1,427 607 406 1,082 624 910 392 16 5
18 Lún 2014 2,473 1,350 579 396 972 576 907 374 15 4
16 Lún 2014 2,240 1,229 543 394 834 466 848 365 15 4
13 Lún 2014 2,127 1,145 519 380 786 413 810 348 12 4
11 Lú 2014 1,975 1,069 510 377 670 355 783 334 12 3
9 Lún 2014 1,848 1,013 506 373 599 323 730 315 13 2
6 Lún 2014 1,779 961 495 367 554 294 717 298 13 2
4 Lún 2014 1,711 932 495 363 516 282 691 286 9 1
1 Lún 2014 1,603 887 485 358 468 255 646 273 4 1
30 Iúi 2014 1,440 826 472 346 391 227 574 252 3 1
27 Iúi 2014 1,323 729 460 339 329 156 533 233 1 1
23 Iúi 2014 1,201 672 427 319 249 129 525 224
20 Iúi 2014 1,093 660 415 314 224 127 454 219
18 Iúi 2014 1,048 632 410 310 196 116 442 206
15 Iúi 2014 964 603 406 304 172 105 386 194
10 Iúi 2014 888 539 409 309 142 88 337 142
8 Iúi 2014 844 518 408 307 131 84 305 127
2 Iúi 2014 759 467 413 303 107 65 239 99
24 Mei 2014 599 338 390 270 51 34 158 49
18 Mei 2014 528 337 398 264 33 24 97 34
10 Mei 2014 474 252 372 236 13 9 89 7
5 Mei 2014 438 231 344 215 13 9 81 7
2 Mei 2014 354 208 291 193 13 9 50 6
27 Bea 2014 309 200 281 186 12 9 16 5
23 Bea 2014 270 181 258 174 12 9
14 Bea 2014 245 164 233 157 12 9
5 Bea 2014 243 162 231 155 12 9
30 Aib 2014 233 153 221 146 12 9
23 Aib 2014 220 143 208 136 12 9
21 Aib 2014 215 136 203 129 12 9
17 Aib 2014 209 129 197 122 12 9
10 Aib 2014 169 108 157 101 12 9
7 Aib 2014 163 102 151 95 12 7
2 Aib 2014 135 88 127 83 8 5
1 Aib 2014 130 82 122 80 8 2
31 Már 2014 114 70 112 70 2 0
27 Már 2014 103 66 103 66
26 Már 2014 86 60 86 60
25 Már 2014 86 59 86 59

Briseadh Amach i bPoblacht Dhaonlathach an Chongó[athraigh | edit source]

Bhris Ebola amach i bPoblacht Dhaonlathach an Chongó.

Amlíne na ráige[athraigh | edit source]

Dáta cásanna básanna
23 MF 2014 70 42
18 MF 2014 68 41
15 MF 2014 71 40
12 MF 2014 66 37
9 MF 2014 62 35
6 MF 2014 59 32
2 MF 2014 53 31
18 Lún 2014 24 13

Naisc sheachtracha[athraigh | edit source]

Tagairtí[athraigh | edit source]