Urú na gréine

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Grianghraf d'Urú na Gréine i 1999.

Tarlaíonn urú na gréine (nó 'Séimhiú na gréine' nó 'urú gréine')[1] nuair a bhíonn treo na gréine agus na gealaí in aon líne leis an domhan. Mar sin, tagann an ghealach idir an ghrian agus an domhan. Tarlaíonn i réimsí áirithe den domhan ó uair go chéile.

Ionú[athraigh | athraigh vicithéacs]

Is annamh a tharlaíonn urú na gréine. Ní ligeann an ghealach do sholas na gréine an réimse sin den domhan a bhaint amach. Plána Fhithis an Domhain agus plána fithis na gGealaí - is uillinn chlaonta a dhéanann siad le chéile. Dá bharr sin ní hí gach uile mhí a thagann an ghealach idir an domhan agus an ghrian.

Is mó faoi 400 an ghrian ná an ghealach. Is cóngaraí faoi 400 an ghealach don domhan ná don ghrian. Is féidir leis an ngealach radharc na gréine a mhúchadh ar fad orainn, agus bac dá réir sin a chur ar an solas go léir uaithi. Gach uile bhliain go leith nó mar sin a tharlaíonn sé sin. Gluaiseann an ghrian, an ghealach, agus an domhan leo tríd an spás. Le linn di a bheith idir an domhan agus an ghrian, caitheann an ghealach lánscáil ar chonair thanaí fhada trasna an domhain. An lánscáil sin, bíonn sí na mílte ciliméadar ar fad, agus timpeall cúpla céad ciliméadar ar leithead. Taobh istigh den lánscáil sin a bhíonn an t-urú iomlán. Réimse níos leithne fós fend domhan a bhíonn díreach mórthimpeall na lánscáile.

Bíodh is go mbíonn urú áit éigin ar domhan gach uile bhliain go leith, ní fhilleann urú na gréine ar an áit chéanna ach uair in aghaidh na dtrí chéad bliain.

Sláinte[athraigh | athraigh vicithéacs]

Caithfear a bheith an-chúramach ag féachaint ar an ngrian mar is féidir leis an ngrian na súile a ghortú.

Stair[athraigh | athraigh vicithéacs]

  • Tharla urú na gréine in Éirinn sa bhliain 1999.
  • Tharla urú na gréine 20 Márta 2015 in Éirinn idir 9.00 agus 10.30 ar maidin. Ar an drochuair, bhí an spéir an-scamallach an lá sin.
  • Ní bheidh ceann eile in Éirinn go dtí 2026.

Féach freisin[athraigh | athraigh vicithéacs]

Tagairtí[athraigh | athraigh vicithéacs]


Réalteolaíocht
Is síol réalteolaíochta é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.
Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.