Teangacha Altaecha

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Infotaula de llenguaTeangacha Altaecha
Cineál fine teangacha agus sprachbund (en) Aistrigh
Lenguas altaicas.png
Aicmiú teangeolaíoch
teanga dhaonna
Nostraitic
Cóid
ISO 639-2 tut
ISO 639-5 tut
Glottolog alta1235
IETF tut

Fine teangacha is ea na teangacha Altaecha a bhfuiltear go mór mór in amhras faoi ar na saolta seo. Is iad na teangacha seo is gnách a chur san áireamh:

  • na teangacha Mongólacha, ar nós na Mongóilise féin, chomh maith leis na teangacha agus na canúintí gaolmhara a labhraítear sa Mhongóil féin, sa tSín agus sa Rúis
  • an tSeapáinis (agus na canúintí in Oileáin Ryukyu, más canúintí iad ar aon nós: tá siad gaolmhar leis an tSeapáinis, ach ní bhíonn siad intuigthe acu siúd nach bhfuil ach Seapáinis chaighdeánta acu)

Uaireanta, glactar leis go bhfuil an teanga Ainu, a bhí á labhairt i dtuaisceart na Seapáine go dtí le déanaí, ina ball den fhine teangacha seo chomh maith.

Faoi láthair, níl san fhine teangacha seo ach tuairimíocht - is fearr leis na teangeolaithe a bheith ag trácht ar an hipitéis Altaech ná ar an bhfine Altaech. Níl siad ar aon bharúil, ach oiread, faoi na teangacha ba chóir a chur san áireamh. Is ar éigean a bheadh aon duine sásta "teangacha Altaecha" a thabhairt ar na teangacha thuasluaite go léir. Is iad na teangacha Mongólacha, na teangacha Tuircice agus na teangacha Tungúsacha is minicí a áirítear mar theangacha Altaecha, ach níl na teangeolaithe go léir admhálach go bhfuil an trí ghrúpa seo gaolmhar le chéile, ach an oiread.

Ba é an teangeolaí Fionlannach Matthias Alexander Castrén an chéad duine ar rith an hipitéis Altaech leis. É féin bhí sé tar éis taighde cuimsitheach a dhéanamh ar theangacha na Sibéire agus é ag iarraidh teacht ar ghaolta na Fionlainnise. Rinne sé an-obair ceannródaíochta ina thaiscéalaí taighde ag leagan amach crann ginealais na dteangacha Úralacha. San am chéanna, tá sé sábháilte a rá go ndeachaigh sé thar fóir, nó bhí seisean den bharúil go raibh, fiú, na teangacha Úralacha (na teangacha Finne-Úgracha agus na teangacha Samódacha) gaolmhar leis na teangacha "Altaecha" - d'fhéadfá hipitéis Úral-Altaech a thabhairt ar an leagan seo den hipitéis. Nuair a socraíodh nach raibh gaol ag na teangacha Úralacha leis na teangacha Altaecha, mhair a lán teangeolaithe ag síleadh gur grúpáil chiallmhar a bhí san "fhine Altaech". Bhí a lán teangeolaithe sásta leis an hipitéis "Úral-Altaech" féin ar feadh i bhfad, áfach, agus níor dealaíodh na teangacha Úralacha ó na teangacha Altaecha go deifnídeach ach faoi lár na fichiú haoise. Ba é ba phríomhchúis leis seo ná gur thosaigh na saineolaithe ag cur amhrais san fhine Altaech sa chiall chúng féin.