Sirius

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
WD Bosca Tíreolaíocht FhisiceachSirius
Sirius.jpg
Cineál Déréalta agus navigational star (en) Aistrigh
Cuid de Winter Hexagon (en) Aistrigh agus Winter Triangle (en) Aistrigh
Bunaithe ag Sirius A
Compánach Sirius
Stair
Catalóg Luyten Half-Second catalogue (en) Aistrigh: LHS 219k. ,New Catalogue of Suspected Variable Stars (en) Aistrigh: NSV 17173. ,The Revised AFGL (RAFGL) catalogue (en) Aistrigh: RAFGL 1007. ,TD1 Catalog of Stellar Ultraviolet Fluxes (en) Aistrigh: TD1 8027. ,UBV Photoelectric Photometry Catalogue (en) Aistrigh: UBV 6709. ,Washington Double Star Catalog (en) Aistrigh: WDS J06451-1643A,BC. ,Aitken Double Star Catalogue (en) Aistrigh: ADS 5423 A. ,Catalog of Components of Double and Multiple Stars (en) Aistrigh: CCDM J06451-1643A. ,Celescope Catalogue of Ultraviolet Magnitudes (en) Aistrigh: CEL 1368. ,FK5 (en) Aistrigh: FK5 257. ,General Catalogue of Stellar Radial Velocities (en) Aistrigh: GCRV 4392. ,Gliese Catalogue of Nearby Stars (en) Aistrigh: GJ 244 A. ,Henry Draper Catalogue (en) Aistrigh: HD 48915A. ,Index Catalogue of Visual Double Stars (en) Aistrigh: IDS 06408-1635 A. ,JP11 (en) Aistrigh: JP11 1425. ,Luyten Five-Tenths catalogue (en) Aistrigh: LFT 486. ,Luyten Proper-Motion catalogue (en) Aistrigh: LPM 243. ,Luyten Two-Tenths catalogue (en) Aistrigh: LTT 2638. ,Catalog of 5,268 Standard Stars Based on the Normal System N30 (en) Aistrigh: N30 1470. ,New Luyten Two-Tenths catalogue (en) Aistrigh: NLTT 16953. ,General Catalogue of Trigonometric Stellar Parallaxes (en) Aistrigh: PLX 1577. ,Tokyo Photoelectric Meridian Circle Catalog (en) Aistrigh: PMC 90-93 186. ,PPM Star Catalogue (en) Aistrigh: PPM 217626. ,Catalogue of rotational velocities of the stars (en) Aistrigh: ROT 1088. ,Photoelectric catalogue, magnitudes and colors of stars in the UBV and UCBV systems (en) Aistrigh: UBV M 12413. ,uvbyβ Photoelectric Photometric Catalogue (en) Aistrigh: uvby98 100048915 A. ,Zhakozhaj (en) Aistrigh: Zkh 91. ,Durchmusterung (en) Aistrigh: BD-16 1591A. ,catalóg Tycho-2: TYC 5949-2777-1. ,Seventh catalogue of the orbital elements of spectroscopic binary systems (en) Aistrigh: SBC7 288. ,Catalogs of proper-motion stars. I. Stars brighter than visual magnitude 15 and with annual proper motion of 1" or more (en) Aistrigh: PM 06430-1639A. ,A catalogue of Hgamma measures (en) Aistrigh: HGAM 556. ,Catalogue of proper motion stars (en) Aistrigh: Ci 20 396. ,Microfiche edition of CSI (en) Aistrigh: CSI-16 1591 1. ,Eighth catalogue of the orbital elements of spectroscopic binary systems (en) Aistrigh: SBC9 416. ,Vitesses radiales. Catalogue WEB: Wilson Evans Batten. Radial velocities: The Wilson-Evans-Batten catalogue (en) Aistrigh: WEB 6525.

SiriusSotisRéalt an Mhadaidh: an réalt is gile ar an spéir, agus í suite i réaltbhuíon an Mhadaidh Mhóir. Tá Sirius cóngarach go maith dúinn - ocht solasbhliain go leith - agus siúd is go bhfuil sí níos gile agus níos mó ná an Ghrian, ní fathachréalt í ar aon nós. Gnáthréalt de chuid an phríomhsheichimh atá inti, go bunúsach.

Mar sin féin, tá rún nó dúthomhas ag baint le Sirius: tá cuid mhaith foinsí stairiúla ó réalteolaithe na seanBhabalóine go dtí na Meánaoiseanna ar aon fhocal gur réalt dhearg a bhí i Sirius lena lá féin. Ní réalt dhearg atá i Sirius mar is aithin dúinn inniu í, ach réalt bhán. Fuarthas amach ins an naoú haois déag go bhfuil leathbhádóir ag Sirius - an abhacréalt bhán ar a dtugtar Sirius B inniu. Ós abhacréalt bhán atá inti, is seanréalt í a bhí ina fathachréalt dhearg roimhe seo, agus nuair a bhí, is follasach go raibh sí in ann léaró bán Sirius (nó Sirius A) a bháthadh lena loinnir dhearg. Ní féidir linn an t-athrú tobann ó réalt dhearg go réalt bhán a mhíniú mar sin féin, nó ní bhíonn na fathachréaltaí dearga ag caochló go habhacréaltaí bána taobh istigh de mhíle bliain - bíonn na hathruithe ins an spéir ag teacht i gcrann i bhfad níos maille ná sin.

Naisc sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]