Rosalind Franklin

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Rosalind Franklin
Rosalind Franklin.jpg
Saol
Ainm iomlán Rosalind Franklin
Eolas breithe Notting Hill, 25 Iúil 1920
Náisiúntacht Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann
An Ríocht Aontaithe
Grúpa eitneach na Giúdaigh
Teanga dhúchais An Béarla
Bás Royal Marsden Hospital (en) Aistrigh agus Chelsea, 16 Aibreán 1958
Áit adhlactha Willesden Jewish Cemetery (en) Aistrigh
Cúis bháis bás nádúrtha (ovarian cancer (en) Aistrigh)
Muintir
Athair Ellis Arthur Franklin
Céile/Céilí luach ar iarraidh
Oideachas
Alma mater Ollscoil Cambridge 1945) céim dochtúireachta : ceimic fhisiceach
Norland Place School (en) Aistrigh
St Paul's Girls' School (en) Aistrigh
(1931 - 1938)
Coláiste Newnham, Cambridge
(1938 - 1941) Baitsiléir Ealaíon : ceimic fhisiceach
Leibhéal oideachais céim dochtúireachta
Mic léinn dochtúireachta John Thomas Finch
Teangacha An Fhraincis
Béarla na Breataine
Mic léinn John Thomas Finch
Raymond Gosling
Gairm
Gairm ceimiceoir, bitheolaí móilíneach, fisiceoir, bithcheimiceoir, bithfhisiceoir, criostalagrafaí, múinteoir ollscoile, géineolaí agus bitheolaí
Fostóirí Birkbeck, Ollscoil Londan
Coláiste an Rí, Londain  (1951 -  1953)
Duaiseanna

Ba cheimceoir agus chriostalagrafadóir X-ghathaithe Sasanach í Rosalind Elsie Franklin (25 Iúil 1920 - 16 Aibreán 1958)[1]  a chuir leis an tuiscint ar struchtúir móilíneach de ADN (deoxyribonucleic acid), RNA (ribonucleic acid), víris, gual, agus graifít.[2] Cé go raibh meas ar a cuid oibre ar ghual agus ar víris i rith a saoil, ní bhfuair an obair a rinne sí ar struchtúr ADN mórán aitheantais go dtí tar éis a báis.

Tá an cháil ar Franklin de bharr a cuid oibre ag Coláiste an Rí, Londain ar an íomhánna díraonadh X-ghathach de DNA, go háirithe Grianghraf 51. An Grianghraf 51 a bhí mar chuid den fhianaise sa mholadh na ADN dúbailte helix le James Watson agus Francis Crick. Roinn James Watson, Francis Crick agus Maurice Wilkins an Duais Nobel san Fhiseolaíocht nó Leigheas i 1962. Mhol Watson go mbronnfainn Franklin Duais Nobel sa Cheimic go hidéalach, chomh maith le Wilkins, ach ní dheanann an Coiste Nobel ainmniúcháin iarbháis.[3][4]

Tar éis críochnú ar a cuid obair ar ADN, leag Franklin obair ceannródaíoch ag Birkbeck ar na struchtúir mhóilíneach de víris. Lean a comhghleacaí Aaron Klug a chuid taighde agus bhuaigh sé an Duais Nobel sa Cheimic i 1982.

Grianghraf de plaic chuimhneacháin ina onóir i Sasana
Rosalind Franklin - ceannródaí de struchtúir móilíneach de ADN

Fonótaí[cuir in eagar | athraigh foinse]