Peil Astrálach

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.

Is Peil Astrálach spórt a bhí idir dhá fhoireann de ocht imreoirí ar an réimse na ceachtar talún hAstráile peile, páirc cruicéid modhnaithe, nó dul céanna meánmhéide ionad spóirt. Cluiche is ea Peil Astrálach atá cosúil le Peil Ghaelach agus rugbaí. Imrítear peil Astrálach san Astráil.

Ag imirt peil Astrálach
Páirc imirthe

Stair[athraigh | edit source]

An chéad cluiche a taifeadadh de peile na hAstráile a bhí idir Scotch College agus Melbourne Grammar School ar 15 Meith, 1858 i St Kilda, Victoria. Cuspóir tosaigh an chluiche a bhí a choinneáil imreoirí cruicéad fisiciúil oiriúnach i rith an gheimhridh, agus go luath forbairt i spórt eagraithe a bhí idir scoileanna agus pobail imirceacha i Melbourne.

I 1871, bhí ar athraíodh a ionad cluichí ón Richmond Paddock don Melbourne Cricket Ground (MCG), i gcás ina bhfuil cluichí a curtha imir gach geimhreadh ó (144 bliain d'aois), lena n-áirítear Chríochnaitheach Mhór den chomórtas gach bliain. De réir na 1890, a dréachtcháipéis fiche bliain de chomórtas beag idir scoileanna, a bunaíodh Melbourne Football Club agus the University of Melbourne, an Victorian Football League (VFA) mar an comhlacht rialaithe don spórt.

Bhí sé seo le chéile go luath le freasúra ó chlubanna móra a scoilt chun foirm an Victorian Football League (VFL). Bunaíodh comhlachtaí comhchosúla i gcoilíneachtaí eile nuair a bhí an spórt rathúil, lena n-áirítear na South Australian Football Association (SAFA) agus an Western Australian Football Association (WAFA).

Bhí imir an chéad cluichí idir-colonial ar an 2 Lúnasa 1879 idir an Astráil Theas agus Victoria.

Timpeall fiche bliain ó shin, ligeadh dhá fhoireann as an Astráil Theas (Adelaide Crows agus Port Adelaide Power) agus dhá cheann as an Astráil Thiar (West Coast Eagles agus Fremantle Dockers), isteach sa chomórtas. Chomh maith leis sin, bhog foirne ó Melbourne go dtí New South Wales (South Melbourne, anois Sydney Swans) agus go Queensland (Fitzroy, anois Brisbane Lions), cé go bhfuil rugbaí níos coitianta ná peil Astrálach sna stáit sin. Cé gur fhanadar i Melbourne, athaimníodh Footscray mar Western Bulldogs.

Sa bhliain 2009, leathnaíodh an iomaíocht ó 16 fhoirne go 18 le cuimsiú na "expansion teams" sa Gold Coast agus níos Greater Western Sydney.

Tá tuairim an Melbourne Cricket Ground (MCG) a bhfuil an staidiam is mó san Astráil, le cumas 100,000, agus baile chun an bliantúil AFL Grand Final.


Foirne[athraigh | edit source]

Club Leasainm Stáit Staidiam Bunaithe Ceann Chóiste
Adelaide Football Club Crows Flag of South Australia.svg An Astráil Theas Adelaide Oval 1990 Phillip Walsh
Brisbane Lions Lions Flag of Queensland.svg Queensland The Gabba 1996 Justin Leppitsch
Carlton Football Club Blues Flag of Victoria (Australia).svg Victoria Melbourne Cricket Ground 1864 John Barker
Collingwood Football Club Magpies Flag of Victoria (Australia).svg Victoria Melbourne Cricket Ground 1892 Nathan Buckley
Essendon Football Club Bombers Flag of Victoria (Australia).svg Victoria Docklands Stadium 1871 James Hird
Fremantle Football Club Dockers Flag of Western Australia.svg Iarthar na hAstráile Subiaco Oval 1994 Ross Lyon
Geelong Football Club Cats Flag of Victoria (Australia).svg Victoria Kardinia Park 1859 Chris Scott
Gold Coast Football Club Suns Flag of Queensland.svg Queensland Carrara Stadium 2009 Rodney Eade
Greater Western Sydney Giants Giants Flag of New South Wales.svg New South Wales Sydney Showground Stadium 2009 Leon Cameron
Hawthorn Football Club Hawks Flag of Victoria (Australia).svg Victoria Melbourne Cricket Ground 1902 Alastair Clarkson
Melbourne Football Club Demons Flag of Victoria (Australia).svg Victoria Melbourne Cricket Ground 1858 Paul Roos
North Melbourne Football Club Kangaroos Flag of Victoria (Australia).svg Victoria Docklands Stadium 1869 Brad Scott
Port Adelaide Football Club Power Flag of South Australia.svg An Astráil Theas Adelaide Oval 1870 Ken Hinkley
Richmond Football Club Tigers Flag of Victoria (Australia).svg Victoria Melbourne Cricket Ground 1885 Damien Hardwick
St. Kilda Football Club Saints Flag of Victoria (Australia).svg Victoria Docklands Stadium 1873 Alan Richardson
Sydney Swans Swans Flag of New South Wales.svg New South Wales Sydney Cricket Ground 1874 John Longmire
West Coast Eagles Eagles Flag of Western Australia.svg Iarthar na hAstráile Subiaco Oval 1986 Adam Simpson
Western Bulldogs Bulldogs Flag of Victoria (Australia).svg Victoria Docklands Stadium 1877 Luke Beveridge

Peileadóirí Éireannacha[athraigh | edit source]

Tá peil Astrálach an-chosúil le peil Ghaelach, agus cluiche gairmiúil atá ann. Mar sin, tá roinnt imreoirí Éireannacha ag imirt san AFL faoi láthair:

Ainm Tír Foireann Blianta Cluichí Spriocanna
Rannpháirtithe Reatha
Pearse Hanley Flag of Ireland.svg Éire Brisbane Lions 2008-Anois 47 12
Zach Tuohey Flag of Ireland.svg Éire Carlton 2010-Anois 11 3
Iar Rannpháirtithe
Colm Begley Flag of Ireland.svg Éire Brisbane Lions
St. Kilda
2006-2009 30 7
Martin Clarke Flag of Northern Ireland.svg Tuaisceart Éireann Collingwood 2007-2013 72 19
Paul Early Flag of Ireland.svg Éire Melbourne 1984-1984 1 1
George Hastings Flag of the United Kingdom.svg Éire Essendon 1897-1904 107 25
Tadhg Kennelly Flag of Ireland.svg Éire Sydney Swans 2001-2011 197 30
Stuart Magee Flag of Ireland.svg Éire Footscray
South Melbourne
1962-1975 216 149
Niall McKeever Flag of Ireland.svg Éire Brisbane Lions 2011-2012 17 1
Dermot McNicholl Flag of Northern Ireland.svg Tuaisceart Éireann St. Kilda 1990-1990 3 0
Michael Quinn Flag of Ireland.svg Éire Essendon 2009-2011 8 2
Brian Stynes Flag of Ireland.svg Éire Melbourne 1992-1992 2 0
Jim Stynes Flag of Ireland.svg Éire Melbourne 1987-1998 264 130

Tagairtí[athraigh | edit source]

Naisc sheachtracha[athraigh | edit source]