Pío Baroja

Pío Baroja

Ainm sa teanga dhúchais	(es) Pío Baroja y Nessi
Beathaisnéis
Breith	(es) Pio Ynocencio Baroja Nessi 28 Nollaig 1872 Donostia, An Spáinn
Bás	30 Deireadh Fómhair 1956 83 bliana d'aois Maidrid, An Spáinn
Siocair bháis	Bás nádúrtha (Galar cardashoithíoch)
Áit adhlactha	Reilig Shibhialta Mhaidrid 40° 25′ 19″ N, 3° 38′ 09″ O Reilig Shibhialta Mhaidrid
Member of the Royal Spanish Academy (en)
12 Bealtaine 1935 – 30 Deireadh Fómhair 1956 ← Leopoldo Cano – Juan Antonio Zunzunegui →
Faisnéis phearsanta
Scoil a d'fhreastail sé/sí	Universidad Central - míochaine
Áit chónaithe	Maidrid
Gníomhaíocht
Gairm	scríbhneoir, dochtúir leighis, file, drámadóir, scríbhneoir leighis, úrscéalaí, báicéir
Ball de	Real Academia Española
Gluaiseacht	Glúin '98
Teangacha	An Spáinnis
Saothar
Suíomh a chartlainne	Ionad Harry Ransom [ MS-0227]
Teaghlach
Teaghlach	Bajora
Athair	Serafin Baroja  agus Carmen Nessi Goñi
Siblín	Carmen Baroja agus Ricardo Baroja
Duine muinteartha	Julio Caro Baroja (nia) Pío Caro Baroja (nia)
Síniú

Dealbh Baroja i Madrid.

Scríbhneoir Spáinnise ó Thír na mBascach a bhí i bPío Baroja y Nessi, a rugadh i San Sebastián (Donostia) ar an 28 Nollaig 1872 agus a fuair bás i Maidrid ar an 30 Deireadh Fómhair 1956. Bascach a bhí ann féin, ach ní raibh mórán measa aige ar theanga a cheantair dhúchais, cé go raibh téamaí Bascacha agus radharcra na Tíre Bascaí le haithint ina lán scríbhinní a tháinig óna pheann.

Rinne sé staidéar le bheith ina dhochtúir, ach níor chleacht sé an cheird seo riamh - go bunúsach, ní raibh ann ach amhábhar don úrscéal El árbol de la ciencia ("Crann an Eolais"). Is é saol na mac léinn atá faoi chaibidil ag Baroja sa leabhar seo. Chaith sé seal i mbun bhácús a mhuintire, rud atá le haithint i saothair eile leis, ar nós La Busca ("An Cuardach").

Scríbhneoir próis a bhí ann thar aon rud eile, cé gur bhain sé triail as an drámaíocht freisin, agus scríobh sé aistí chomh maith.

Is iad na saothair is tábhachtaí ná:

• an tríológ Bhascach: La casa de Aitzgorri, El mayorazgo de Labraz agus Zalacaín el aventurero;

• an tríológ La lucha por la vida ("An Troid ar son na Beatha"): La busca, Mala hierba agus Aurora Roja;

• an tríológ La raza ("An Cine"), mar atá: El árbol de la ciencia, La dama errante, agus La ciudad de la niebla;

• an tríológ El pasado ("Na Laethanta a Bhí"), nó: La feria de los discretos, Los últimos románticos, agus Las tragedias grotescas;

• an tríológ La vida fantástica ("An Saol Iontach"), is é sin, Aventuras, inventos y mixtificaciones de Silvestre Paradox, Camino de perfección (pasión mística) agus Paradox rey;

• an tríológ Las ciudades ("Na Cathracha"), nó César o nada, El mundo es así agus La sensualidad pervertida;

Féach freisin

• Tír na mBascach