Ord Rialta

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.

Is comhphobail fir nó mná atá ina gcónaí le chéile faoi rial coitinn é Ord Rialta. Tá tábhacht faoi leith ag an saol rialta i measc na mBuideach, san Críostaíocht, san traidisiún Sufi an Ioslaim, agus reiligiúin eile ar fud an domhain.

Críostaíocht[athraigh | edit source]

Eaglais Chaitliceach[athraigh | edit source]

San Eaglais Chaitliceach tá oird rialta fireann scartha i gceithre rang:

Canónaigh Rialta[athraigh | edit source]

Cuireadh tús leo san 10ú Aois. 'S iad Canónaigh Rialta Naomh Aibhistín agus na Praemonstraiteinsigh an dá is fearr athnid. De gnáth, úsáideann na hOird seo Rial Naomh Aibhistín.

Manaigh[athraigh | edit source]

Cé go bhfuil manaigh ag an Eaglais Chaitliceach ó aimsir Impireacht na Róimhe, níor cuireadh eagar ar na mainistreacha in Oird go dtí an 11ú Aois. 'S iad na Beinidictigh, na Cistéirsigh agus na Cartúísigh na hoird is fearr aithnid san Iarthar agus úsáideann siad Rial Naomh Beinidict. San Oirthear, tá traidisiún difriúil i gceist agus tá an cuid mhór-chuid manaigh Caitliceacha an Oirthir in Ord Naomh Baisíl, faoi Rial Naomh Baisíl.

Bráithre[athraigh | edit source]

Cuireadh tús leis na Bráithre Bochta sa 13ú Aois le Naomh Doiminic agus Naomh Proinnsias Assisi. 'S iad na ceithre mhór oird bráithre ná na Proinnsiasaigh, na Doiminicigh, na Agaistínigh agus na Cairmilítigh. Tá a rial féin ag na Cairmilítigh agus na Proinnsiasaigh, ach úsáideann an chuid eile Rial Naomh Aibhistín.

Cleircigh Rialta[athraigh | edit source]

Tháinigh na cleircigh rialta chun cinn in aimsir an Reifirméisin san 16ú Aois, go háirithe tar éis Comhairle Treinte. 's é an ord cleircigh rialta is cáiliúil ná an tOrd Íosánach.

Tar éis sin, tháinigh comhthionóil i bhfeidhm nach bhfuil rialacha agus eagraíocht comh dian, ar nós na Uinsinnigh, na Páisigh agus na Fuascailteoirigh.

Eaglais Cheartchreidmheach[athraigh | edit source]

San Eaglais Cheartchreidmheach, tá an-thábhacht leis an saol rialta - mar shampla, ní féidir sagart a cheapadh ina easpag muna bhfuil sé ina mhanach. Ach níl an eagraíochta céanna acu. Leanann mór-chuid de mainstreacha Cheartchreidmheacha Rial Naomh Baisil.

Protastúnachas[athraigh | edit source]

Chuaigh na Protastúinigh i gcoinne an saol rialta ag an Reifirméisin, ach ón 19ú Aois, cuireadh tús leis an saol rialta Protastúineach, go háirithe sna heaglaisí Anglacánacha agus Liútaránacha.