Nioclás Tóibín (scríbhneoir)

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Nioclás Tóibín (scríbhneoir)
Saol
Eolas breithe 1890
Bás Meitheamh 16, 1977
Gairm
Gairm scríbhneoir agus múinteoir

Scríbhneoir agus aistritheoir Gaeilge ó na Déise ab ea Nioclás Tóibín a saolaíodh i nGaeltacht na Rinne, Contae Phort Láirge, 28 Samhain, 1890 agus a d'éag ar an 21 Iúil, 1966. D'fhoghlaim sé léamh agus scríobh na teanga ó Phádraig Ó Cadhla, timire de chuid Chonradh na Gaeilge a bhí i gceannas ar dhream foghlaimeoirí a tháinig chun na Rinne nuair a bhí Nioclás timpeall ar dhá bhliain déag d'aois. Chuir sé saint i bhfoghlaim agus nuair a cuireadh Coláiste na Rinne ar bun, bhí Nioclás ar an gcéad duine a fuair meánoideachas ansin agus, b'fhéidir, ar an gcéad duine riamh a fuair meánoideachas nua-aimseartha as Gaeilge.

Ina fhear óg dó bhí sé ina oide cúnta i Mainistir Fhear Maí. Ina dhiaidh sin bhain sé amach dintiúirí an mhúinteora ó choláiste i mBaile Átha Cliath. Níor chaith sé ach bliain ag múineadh scoile, agus ina dhiaidh sin chuaigh sé ag timireacht don Chonradh. Sa bhliain 1922 phós sé a bhean, Siobhán Jennings, agus rinne sé iarracht post múinteora a fháil arís. B'éigean dó dul i mbunn pinn go lánaimseartha nuair nach bhfuair sé an post a bhí geallta dó. Bhí sé ar na daoine ba bhisiúla ag scríbhneoireacht i nGaeilge agus ag aistritheoireacht go Gaeilge, agus cuireadh an locht air go raibh sé róbhisiúil le bheith in ann dea-Ghaeilge a sholáthar.

Is é an bunleabhar is tábhachtaí dár tháinig óna pheann ná an t-úrscéal úd An Rábaire Bán. Maidir leis na haistriúcháin, chuir sé Gaeilge ar shaothar le scríbhneoirí ó Arthur Conan Doyle (Cú na mBaskerville) go Louisa May Alcott (Mná Beaga). Bhí sé ina cheoltóir agus ina bhailitheoir amhrán fosta. Na hamhráin a bhreac sé síos ó fhonnadóirí a fhód dúchais tháinig siad i gcló faoin teideal Duanaire Déiseach dhá bhliain déag i ndiaidh a bháis.

Ba nia dó an t-amhránaí sean-nóis Nioclás Tóibín.

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]