Naomh Aodhán (Maodhóg)

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Naomh Aodhán (Maodhóg)
Enniscorthy St. Aidan's Cathedral East Aisle Fifth Window Saint Aidan Detail 2009 09 28.jpg
easpag

Saol
Eolas breithe Contae an Chabháin, 6 century
Bás Fearna, 627
Oideachas
Teangacha An Ghaeilge
Múinteoirí Naomh Dáibhí
Finnian of Clonard (en) Aistrigh
Gairm
Gairm sagart
Féile
31 Eanáir
Naomh Aodhán, Wexford Church of the Assumption, South Aisle, Harry Clarke

Is i mBréifne[1], i gContae an Chabháin, a rugadh Naomh Aodhán (nó Áedan, Aidan, srl[2]) timpeall 550-558. Aodh an t-ainm baiste a bhí air (nó Aedh, Aed srl nó Hugh i mBéarla). Thugtaí M’AodhógMo Aodh Óg mar ainm ceana air (nó Saint Máedóc of FernsMogue i mBéarla uaireanta[3]). Is ó na focail ar ‘tine’ nó ‘solas’ a tháinig an t-ainm Aodh is cosúil.[4]

Ceiliúrtar a lá féile ar 31 Eanáir.

Ardeaglais Naomh Aodhán in Inis Córthaidh

Luathshaol[cuir in eagar | athraigh foinse]

Thug a athair é mar ghiall do Ainmire, Rí na hÉireann, a bhí chomh sásta sin leis gur thug sé a saoirse dó féin agus do na gialla eile. Rinne sé staidéar faoi Naomh Dáibhí sa Bhreatain Bheag.

Ceannaire reiligiúnach[cuir in eagar | athraigh foinse]

Nuair a d’fhill Aodhán, bhunaigh sé mainistir i bhFearna. Rinneadh easpag ansin de, an chéad easpag ar Fhearna, agus bhí cáil na naofachta agus na féile air. Níos déanaí bhunaigh sé mainistir i nDroim Leathan agus ceann eile i Ros Inbhir.

D’éag sé sa bhliain 626. Dearbhaíonn na Beathaí a scríobhadh faoi gur mhór an urraim a bhí ag an bpobal dó i ndeoisí Chille Móire agus Fhearna.

Piseoga[cuir in eagar | athraigh foinse]

• Rinne Aodhán troscadh ar uisce agus ar arán eorna amháin ar feadh seacht mbliana agus dúirt 500 salm in aghaidh an lae,deirtear.

• Ghléas daoine mar bhacaigh le cluain a chur ar Aodhán agus cabhair a lorg uaidh. Thuig Aodhán an méid a bhí déanta acu agus bhronn sé a gcuid éadaí ar bhochtáin a raibh sé tuillte acu.

• Lá agus é ag guí is ag staidéar, rith fia ina threo agus dídean ó chú á lorg aige. Leag sé clár scríofa a bhí aige anuas ar cheann an fhia, agus d’imigh sé ó radharc go dtí gur imigh an cú.

• Bhí amhras ann go raibh beirt fhear a thit san abhainn báite, ach rug Aodhán beo as an uisce orthu.

• Rinne a lucht leanúna gearán faoi nach raibh go leor uisce sa mhainistir acu. Thug sé treoir dóibh crann a leagadh, agus nuair a rinneadar amhlaidh tháinig brúcht uisce ón gcrann. Tugadh tobar Aodháin ina dhiaidh sin air.

• Nuair a bhí gá ann mainistir a thógáil, bheannaigh sé lámha fhir gan oiliúint agus rinneadh saor cloiche as, duine a rinne tógáil agus maisiú ar mhainistreacha Aodháin.

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. "Naomh Aodhán (Maodhóg), easpag: Eanáir 30 | Cumann na Sagart". www.cumannnasagart.ie. Dáta rochtana: 2019-01-30.
  2. Revolvy LLC. ""St. Aidan's Cathedral" on Revolvy.com" (en). www.revolvy.com. Dáta rochtana: 2019-01-30.
  3. "Máedóc of Ferns" (in en) (2018-08-11). Wikipedia. 
  4. dioceseofkerry.ie (2012). "Seachtain Na Scoileanna Caitliceacha 2012". Dáta rochtana: 2019.