Mícheál Ó Conghaile

Mícheál Ó Conghaile
Beathaisnéis
Breith	1962 ; 63/64 bliana d'aois
Teanga dhúchais	an Ghaeilge
Gníomhaíocht
Gairm	scríbhneoir, drámadóir, scríbhneoir próis, aistritheoir
Ball de	Aosdána
Teangacha	An Ghaeilge agus Béarla

Is scríbhneoir Éireannach agus foilsitheoir Gaeilge a rugadh in Inis Treabhair i gCeantar na nOileán, Conamara sa bhliain 1962 é Mícheál Ó Conghaile.^[1] Tá dintiúirí B.A. agus M.A. bainte amach aige ó Ollscoil na hÉireann, Gaillimh.^[2]

Chuir sé tús leis an gcomhlacht foilsitheoireachta Cló Iar-Chonnachta sa bhliain 1985, a bhfuil litríocht agus ceol Chonamara mar phríomhtháirge aige.

Scríbhneoireacht

Is scríbhneoir cruthaitheach, staraí sóisialta agus nuálaí cultúir é Ó Conghaile i réimse na foilsitheoireachta liteartha agus ceoil.

Tá an gearrscéal Athair dá chuid le fáil sa chnuasach Gearrscéalta an Chéid a chuir Gearóid Denvir agus Aisling Ní Dhonnchadha in eagar. Tá leabhair thaighde bunaithe ar a shaothar liteartha: Teanga don Tost le Seán Mac Risteaird (2024), An Chruinne Fhireann le Sorcha de Brún (2025), agus cnuasach aistí faoina shaol agus faoina shaothar, curtha in eagar ag Ciarán Mac Murchaidh agus Seán Mac Risteaird (2025).

Chomh maith lena shaothar cruthaitheach liteartha féin, tá na drámaí The Beauty Queen of Leenane, The Lonesome West agus an scannán Gaeilge Kings aistrithe aige; agus tá cnuasach gearrscéalta curtha in eagar aige do dhéagóirí.

Aistríodh a chuid scríbhneoireachta go Rómainis, Cróitis, Albáinis, Gearmáinis agus Béarla.

Gradaim

I measc na ngradam atá bainte amach aige tá Gradam Liteartha Butler ón Irish American Cultural Institute agus Gradam Liteartha Hennessy. Bhí sé ina scríbhneoir cónaithe ag Ollscoil na Banríona, Béal Feirste agus ag Ollscoil Uladh ó 1999 go dtí 2002.

Is ball d'Aosdána é.

Leabhair

Croch Suas É! (Gallimh, Cló Iar-Chonnachta, 1998) Cnuasach amhrán
Croch Suas Aríst É! Cnuasach amhrán
Croch Suas Aríst Eile É! Cnuasach amhrán
Mac an tSagairt (Gallimh, Cló Iar-Chonnachta, 1986)
Comhrá Caillí, (Gallimh, Cló Iar-Chonnachta, 1987)
Conamara agus Árainn 1880–1980: Gnéithe den stair shóisialta, (Cló Iar-Chonnachta, 1988)
An Fear a Phléasc (Cló Iar-Chonnachta, 1997)
Sna Fir (Cló Iar-Chonnachta, 1999)
Fís agus Teanga (Cló Iar-Chonnacht, 1999) filíocht agus focail arna gcnuasach ag Pádraig Reaney agus Mícheál Ó Conghaile
Seachrán Jeaic Sheáin Johnny (Cló Iar-Chonnachta, 2002)
An Fear nach nDéanann Gáire (Cló Iar-Chonnachta, 2003)
Go dTaga do Ríocht, Boicíní Bhóthar Kilburn agus Cripil Inis Meáin (Cló Iar-Chonnachta, 2009) trí dhráma, an chéad cheann le hÓ Conghaile, na cinn eile aistrithe aige ó bhundrámaí le Martin McDonagh agus Jimmy Murphy
The Colours of Man (2012) aistriúcháin go Béarla ar ghearrscéalta dá chuid
Leabhar Mór na nAmhrán (Cló Iar-Chonnachta, 2013) Lochlainn Ó Tuairisg agus Peadar Ó Ceannabháin a chuir in eagar
Diabhlaíocht Dé (Cló Iar-Chonnachta, 2015) cnuasach gearrscéalta
Leabhar Nua na nAmhrán (Cló Iar-Chonnacht, 2017) amhráin a chum raidhse daoine le haghaidh Chomórtas Cuimhneachán Sheáin Eoin Uí Shúilleabháin
Laethanta Sona (Arlen House, 2021) aistriúchán ar Happy Days le Samuel Beckett
Colourful Irish Phrases (as Béarla) (Cló Iar-Chonnachta, 2023)
Lámha Bána agus Dánta Eile (Arlen House, 2024) cnuasach dánta
An Bhlaosc sa mBois (Cló Iar-Chonnachta, 2025)
Ní Mise agus Drámaí Eile (Arlen House, 2025) aistriúcháin ar thrí dhráma de chuid Samuel Beckett: Coiscéimeanna, Luascaire, agus Ní Mise

Drámaí

Cúigear Chonamara(Gallimh, An Taibhdhearc, 2003)
The Connemara Five^[3] aistrithe ag Úna Ní Chonchúir, 2007

Tagairtí

↑ "Micheál Ó Conghaile – 30 April" (en-GB). Irish Literary Society (2018-01-16). Cartlannaíodh an bunleathanach ar 2025-01-23. Dáta rochtana: 2024-10-24.
↑ "October 2013 - University of Galway". www.universityofgalway.ie. Dáta rochtana: 2024-10-24.
↑ "Syracuse University Press" (en-US). Dáta rochtana: 2024-10-24.

Féach freisin

[1] "Micheál Ó Conghaile – 30 April" (en-GB). Irish Literary Society (2018-01-16). Cartlannaíodh an bunleathanach ar 2025-01-23. Dáta rochtana: 2024-10-24.

[2] "October 2013 - University of Galway". www.universityofgalway.ie. Dáta rochtana: 2024-10-24.

[3] "Syracuse University Press" (en-US). Dáta rochtana: 2024-10-24.

[1]

[2]

[3]