Liteagrafaíocht
.jpg)
Is éard is liteagrafaíocht ann (ón tSean-Ghréigis λίθος (líthos) 'cloch' agus γράφω (grápho) 'scríobh')[1] ná modh clódóireachta plánagrafach atá bunaithe ar neamh-mheascthacht ola agus uisce. Déantar an chlódóireacht ó chloch ( aolchloch liteagrafaíoch) nó ó phláta miotail le dromchla réidh. Cheap an t-údar agus an t-aisteoir Gearmánach Alois Senefelder í sa bhliain 1796, agus úsáideadh ar dtús í go príomha le haghaidh scóir cheoil agus léarscáileanna. [1] [2] Is féidir litagrafaíocht a úsáid chun téacs nó íomhánna a phriontáil ar pháipéar nó ar ábhar oiriúnach eile. [3] Is éard is liteagraf ann ná ná rud a phriontáiltear trí mheán na liteagrafaíochta, ach ní úsáidtear an téarma seo ach i gcás priontaí mínealaíne agus cineálacha áirithe eile ábhair phriontáilte — cinn atá níos sine den chuid is mó — seachas iad siúd a dhéantar trí liteagrafaíocht tráchtála nua-aimseartha.
Go traidisiúnta, tarraingíodh an íomhá a bhí le priontáil le substaint ghréisceach, mar shampla ola, saill, nó céir ar dhromchla pláta aolchloiche réidh agus cothrom. Ansin, cóireáladh an chloch le meascán d'aigéad lag agus guma arabach (" eitseáil "rinneadh an chloch a chóireáil le meascán d' aigéad lag agus guma arabach ("greanadh") a rinne na codanna de dhromchla na cloiche nach raibh faoi chosaint na gréisce níos hidreafílí ((ionghabhálach don uisce). Le haghaidh priontála, taisíodh an chloch ar dtús. Níor chloígh an t-uisce ach ar na limistéir eitseáilte, hidreafaileacha, rud a rinne iad níos frithsheasmhaí fós i gcoinne ola. D'aistreofaí dúch ola-bhunaithe ansin go bileog pháipéir bháin, rud a chruthódh leathanach clóite. Úsáidtear an teicníc thraidisiúnta seo fós chun priontaí mínealaíne a dhéanamh.
I litagrafaíocht tráchtála nua-aimseartha, aistrítear nó cruthaítear an íomhá mar pholaiméire phatrúnaithe a chuirtear i bhfeidhm ar phláta solúbtha plaisteach nó miotail. [4] Is féidir na clóphlátaí, atá déanta as cloch nó miotal, a chruthú trí phróiseas grianghrafadóireachta, modh ar a dtugtar "fótailiteagrafaíocht" (cé go dtagraíonn an téarma de ghnáth do phhróiseas déantúsaíochta micrileictreonaice) atá beagán cosúil leis). [5] [6] Is forbairt ar an liteagrafaíocht í seachphriontáil nó "seachliteagrafaíocht " ina n-aistrítear an dúch ón phláta go dtí an páipéar go hindíreach trí phláta rubair nó sorcóra, seachas trí theagmháil dhíreach. Coinníonn an teicníc seo an páipéar tirim agus ceadaíonn sí oibriú ardluais atá go hiomlán uathoibrithe. Tá sé tar éis teacht in áit na litagrafaíochta traidisiúnta den chuid is mó le haghaidh priontála meánmhéide agus ardtoirte: ó na 1960idí i leith, priontáiltear formhór na leabhar agus na n-irisí, go háirithe iad siúd a bhfuil léaráidí daite iontu, le seachliteagrafaíocht ó phlátaí miotail a cruthaíodh go grianghrafadóireachta.
Mar theicneolaíocht chlódóireachta, tá liteagrafaíocht difriúil ó phriontáil intaglio (greanphriontáil), ina ndéantar pláta a ghreanadh, a eitseáil, nó a stipáil chun cuas a scóráil chun an dúch clódóireachta a choinneáil; agus priontáil bhloc adhmaid nó priontáil bhrúchló, ina gcuirtear dúch i bhfeidhm ar dhromchlaí ardaithe na litreacha nó na n-íomhánna.
Tagairtí
[cuir in eagar | athraigh foinse][[[Catagóir:Litreagrafaíocht |Litreagrafaíocht ]]
- ↑ Meggs, Philip B. A History of Graphic Design. (1998) John Wiley & Sons, Inc. p 146, ISBN 0-471-29198-6.
- ↑ Carter, Rob, Ben Day, Philip Meggs. Typographic Design: Form and Communication, Third Edition. (2002) John Wiley & Sons, Inc. p. 11. ISBN 978-0471383413
- ↑ "Lithography and Lithographers" (1915). London: T. Fisher Unwin Publisher. ISBN 9781330310847.
- ↑ Hill. “Digital & Photographic”. St Barnabas Press.
- ↑ Hannavy, John. editor. Encyclopedia of nineteenth-century photography: A-I, index, Volume 1. Taylor & Francis (2008). ISBN 9780415972352. page 865.
- ↑ Mansuripur, Masud. Classical Optics and Its Applications. Cambridge University Press (2002) ISBN 9780521804998. page 416