James Brown

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
James Brown

B'amhránaí Meiriceánach é James Brown (3 Bealtaine, 1928 - 25 Nollaig, 2006) chomh maith le bheith ina chumadóir amhrán, léiritheoir ceirníní, dhamhsóir, agus ina mháistir banna, freisin. Saolaíodh é faoin ainm James Joseph Brown, Jr. i mBarnwell, Carolina Theas sa bhliain 1928, agus cailleadh é in ospidéal in Atlanta, Georgia ar Lá Nollag 2006. Bhí sé 73 bliain d'aois. Duine de na ceoltóirí is tábhachtaí san 20ú haois a bhí ann. Is seisean a chuir tús leis an seánra ceoil sin, Func agus is mórphearsa é i stair cheoil agus damhsa móréilimh an 20ú céad. Is minic a dtugtar “Ceannródaí an Soul“ air.[2] Bhí tionchar suntasach aige ar fhorbairt roinnt mhaith seánra ceoil éagsúla agus é ag cur faoin i ngairm a mhair timpeall seasca bliain.[3]

Nuair a cuireadh tús lena ghairm sa cheol b’amhránaí cheoil soiscéalach é in Toccoa, Georgia. Chuaigh sé leis an ngrúpa canta ghutaigh R&B, the Gospel Starlighters (an grúpa óna bhforbraíodh na  Flames), grúpa ina raibh ról an phríomhamhránaithe aige[4][5] Tharraingíodh aird an phobail air den chéad uair déanach sna 1950idí agus é ina bhall den ghrúpa amhránaithe The Famous Flames leis na bailéid a raibh an-ráchairt orthu "Please, Please, Please" agus "Try Me", agus tharraing sé teist taibheora beo dochloíte agus é ar stáitse leis na Famous Flames agus lena bhanna tacaíochta, arna tugadh the James Brown Band nó the James Brown Orchestra d’uaireanta. Bhain sé buaicphointe a ghairm amach sna 1960idí nuair a d’eisíodh an albam beo Live at the Apollo agus cnagshingilí dála "Papa's Got a Brand New Bag", "I Got You (I Feel Good)" and "It's a Man's Man's Man's World". Le linn an chuid ba dheireanaí de na 1960idí scair sé ó na foirmeacha ceoil a d’eascair go leanúnach ó na blues agus an ceol soiscéalach agus chuaigh sé le cur chuige "Africanized" amach is amach, ó thaobh an cumtha ceoil de, gníomh a d’fhág tionchar mór ar fhorbairt an cheoil func.[6] Faoi dheireadh chéad leath de na 1970idí, bhí fuaim lánfhorbartha an cheoil func leagtha amach ag Brown nuair a bhunaigh sé na J.B.s agus tá an fhuaim seo le cloisteáil i gceirníní dála "Get Up (I Feel Like Being a) Sex Machine" agus "The Payback". Tugadh aird air, freisin, as amhráin a raibh  tráchtaireacht shóisialta iontu a chumadh, lena n-áirítear an cnagshingil "Say It Loud – I'm Black and I'm Proud “ in 1968. Lean Brown ar aghaidh ag casadh ceol ar stáitse agus ag taifeadadh ceol go dtí go bhfuair sé bás ó chliseadh plúchtach croí in 2006.