Iarmhairt an chéad chogaidh domhanda

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search

Tar éis an Chéad Chogadh Domhanda, tharla athrú as cuimse ar chúrsaí polaitíochta, cultúrtha, eacnamaíochta agus sóisialta ar fud na hEoráise (an Eoraip agus an Áise), san Afraic, agus fiú i limistéir taobh amuigh díobh siúd a bhí rannpháirteach go díreach ann. Chlis ceithre impireacht mar gheall ar an cogadh, cuireadh deireadh le sean-tíortha , cuireadh cinn nua ar bun, atarraingíodh teorainneacha, bunaíodh eagraíochtaí idirnáisiúnta, agus ghlac go leor idé-eolaíochtaí nua agus sean seilbh dhaingean in  intinn na muintire.

Bhí tionchar ag an Chéad Chogadh Domhanda freisin ar chlaochlú polaitiúil an chuid is mó de na príomhpháirtithe a bhí páirteach sa choimhlint, len iad a athrú ina ndaonlathaí toghchánacha trí neas-cheart vótála na bhfear uile a thabhairt don chéad uair sa stair, mar shampla, sa Ghearmáin (toghchán chónaidhm na Gearmáine, 1919) , san Bhreatain Mhór (toghchán ginearálta na Ríochta Aontaithe, 1918), agus san Tuirc (toghchán ginearálta na Tuirce, 1923).]]

 Síniú na Síochána i Halla na Scátháin: Síniú Chonradh Versailles i Halla na Scátháin i Phálás Versailles sa bhliain 1919, le [[William Orpen]].

Léigear na Gearmáine[cuir in eagar | athraigh foinse]

Conradh Versailles[cuir in eagar | athraigh foinse]

Léirsiú i gcoinne an Chonartha os comhair an Reichstag


Fliú paindéime[cuir in eagar | athraigh foinse]

Mionlaigh eitneacha[cuir in eagar | athraigh foinse]

Suaitheadh polaitiúil[cuir in eagar | athraigh foinse]

Réabhlóidí[cuir in eagar | athraigh foinse]

Rannáin pholaitiúla na hEorpa sa bhliain 1919, tar éis  conarthaí Bhrest-Litovsk agus Versailles, agus roimh conarthaí Trianon, Kars, agus Ríge, agus cruthú an Aontais Shóivéadaigh, Shaorstát Éireann agus Phoblacht na Tuirce

Nótaí[cuir in eagar | athraigh foinse]

Naisc sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]