Jump to content

Fiabhras deinge

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Teimpléad:WD Bosca Sonraí GalarFiabhras deinge
cuir in eagar
Cineálgalar víreasach tógálach, flavivirus infectious disease (en) Aistrigh, neglected tropical disease (en) Aistrigh, galar, mosquito-borne disease (en) Aistrigh agus pandemic and epidemic-prone diseases (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Speisialtacht leighisgalair thógálacha Cuir in eagar ar Wikidata
Cóireáil chliniciúil
Comharthaítuirse, tinneas cinn, artrailge, miailge, masmas, liomfadanapaite, urlacan, adynamia (en) Aistrigh, anoireicse, gríos easaintéimeach, bradacairde agus fuiliú Cuir in eagar ar Wikidata
Scrúduithescrúdú fisiciúil, saothrán víreasach, imoibriú slabhrúil polaiméaráise, ELISA agus passive hemagglutination test (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Cóireáildíthocsainiú, antihemorrhagic (en) Aistrigh, fuilaistriú, fualbhrostaigh agus symptomatic treatment (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Pataigineas
Tarchur pataigineachmosquito borne transmission (en) Aistrigh, haemocontact transmission of pathogen (en) Aistrigh agus tarchur placainteach Cuir in eagar ar Wikidata
CúisVíreas deinge Cuir in eagar ar Wikidata
Aicmiú
ICD-111D2Z Cuir in eagar ar Wikidata
ICD-10A97 Cuir in eagar ar Wikidata
ICD-9061 Cuir in eagar ar Wikidata
CIAPA77 Cuir in eagar ar Wikidata
Acmhainní seachtracha
Enciclopèdia Catalana0096474 Cuir in eagar ar Wikidata
OMIM614371 Cuir in eagar ar Wikidata
DiseasesDB3564 Cuir in eagar ar Wikidata
MedlinePlus001374 Cuir in eagar ar Wikidata
eMedicine215840 Cuir in eagar ar Wikidata
Patient UKdengue-fever-pro Cuir in eagar ar Wikidata
MeSHD003715 Cuir in eagar ar Wikidata
Orphanet99828 Cuir in eagar ar Wikidata
UMLS CUIC0011311 Cuir in eagar ar Wikidata
DOIDDOID:12205 Cuir in eagar ar Wikidata

Is ionfhabhtú víreasach é fiabhras deinge a scaiptear chuig daoine trí ghreim ó mhuiscítí ionfhabhtaithe. Tá an galar níos coitianta i Meiriceá Theas agus san Áise Thoir Theas ná mar atá in aon áit eile, ach is ann dó san Afraic freisin. D’fhéadfadh fiabhras deinge a bheith ina chúis le deacrachtaí tromchúiseacha agus bagrach don bheatha fiú uaireanta.

Is annamh a bhíonn fiabhras deinge san Aontas Eorpach/Limistéar Eorpach Eacnamaíoch, ach tuairiscítear ráigeanna i ndeisceart na hEorpa uaireanta. Is iad na daoine a thaistealaíonn chuig limistéir ina bhfuil an galar coitianta is mó atá i mbaol ionfhabhtaithe. Ar fud an domhain, ionfhabhtaíonn an víreas deinge na milliúin daoine gach bliain, agus maraítear 20 000 go 25 000 duine dá bharr.

Faigheann cuid de na daoine ionfhabhtaithe na siomptóim chlasaiceacha: fiabhras deinge, tinneas cinn, pianta sna hailt, gríos ar an gcraiceann, agus ina dhiaidh sin marbhántacht is dúlagar. Faigheann cuid eile foirm fhuilreatha den ghalar, le hurlacan, pianta sa bholg, cliseadh an imshruthaithe, agus i gcuid mhaith cásanna, bás.[1]

Tá ceithre shéiritíopa deimhnithe ag víreas deinge; de ghnáth tugann ionfhabhtú le cineál amháin díolúine ar feadh an tsaoil don chineál sin, ach ní thugann sé ach díolúine ghearrthéarmach do na chineál eile. Méadaíonn ionfhabhtú ina dhiaidh sin le cineál difriúil an baol go mbeidh aimhréidheanna tromchúiseacha ann.[2] Tá siomptóim deinge cosúil le go leor galar eile lena n- áirítear maláire, fliú, agus Zika.[3] Tá tástálacha fola ar fáil chun an diagnóis a dheimhniú lena n-áirítear Aigéad ARN víreasach a bhrath, nó antasubstaintí don víreas.[4]

Gríos tipiciúil mar a fheictear i bhfiabhras deinge.

Naisc sheachtracha

[cuir in eagar | athraigh foinse]
  1. Hussey, Matt (2011). "Deinge". Fréamh an Eolais. Coiscéim. p. 205.
  2. "Dengue | CDC Yellow Book 2024".
  3. "StatPearls" (14 November 2022). Treasure Island (FL): StatPearls Publishing. PMID 28613483.
  4. "Dengue Diagnosis | CDC" (en-us).