Fórsa idirmhóilíneach

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search

Is éard atá i bhfórsa idirmhóilíneach ( FIM ) (nó fórsa tánaisteach ) ná an fórsa a idirghabháileann idirghníomhú idir móilíní, lena n-áirítear na fórsaí leictreamaighnéadacha aomtha nó éartha a ghníomhaíonn idir adaimh agus cineálacha eile cáithníní comharsanachta, m.sh. adaimhiain . Tá fórsaí idirmhóilíneacha lag i gcoibhneas le fórsaí ionmhóilíneacha – na fórsaí a choinníonn móilín le chéile. Mar shampla, tá an nasc comhfhiúsach, a bhaineann le péirí leictreon a roinnt idir adaimh, i bhfad níos láidre ná na fórsaí atá i láthair idir móilíní comharsanachta. Is codanna riachtanacha de réimsí fórsa iad an dá thacar fórsaí a úsáidtear go minic sa mheicnic mhóilíneach.


Tosaíonn imscrúdú ar fhórsaí idirmhóilíneacha ó bhreathnuithe macrascópacha a thugann le fios go bhfuil fórsaí ann agus go bhfuil siad ag gníomhú ar leibhéal móilíneach. Áirítear leis na breathnuithe seo iompar teirmidinimice an gháis neamh-idéalaigh arna léiriú ag comhéifeachtaí viriúla, brú gaile, slaodacht, teannas dromchlach, agus sonraí ionsúcháin.

Tá an chéad tagairt do nádúr na bhfórsaí micreascópacha le fáil i saothar Alexis Clairaut Théorie de la figure de la Terre, a foilsíodh i bPáras sa bhliain 1743. I measc na n-eolaithe eile a chuidigh le himscrúdú fórsaí micreascópacha tá: Laplace, Gauss, Maxwell agus Boltzmann .

Rangaítear fórsaí aomtha idirmhóilíneacha sna cineálacha seo a leanas:

Faightear faisnéis ar fhórsaí idirmhóilíneacha trí thomhas macrascópacha ar airíonna amhail slaodacht, brú, toirt, teocht (BTT). Tá an nasc le gnéithe micreascópacha tugtha ag <a href="./Comhéifeacht víreasach" rel="mw:WikiLink" data-linkid="40" data-cx="{&quot;adapted&quot;:false,&quot;sourceTitle&quot;:{&quot;title&quot;:&quot;Virial coefficient&quot;,&quot;description&quot;:&quot;expansion coefficients in statistical mechanics&quot;,&quot;pageprops&quot;:{&quot;wikibase_item&quot;:&quot;Q7934790&quot;},&quot;pagelanguage&quot;:&quot;en&quot;},&quot;targetFrom&quot;:&quot;mt&quot;}" class="cx-link" id="mwKQ" title="Comhéifeacht víreasach">comhéifeachtaí viriúla</a> agus poitéinsil Lennard-Jones .

Nascadh hidrigine[cuir in eagar | athraigh foinse]

Is é is nasc hidrigine ann ná an t-aomachán idir dís aonair de leictreoin ar adamh atá an-leictridhiúltach (m.sh N, O, F) in aon mhóilín agus adamh hidrigine i móilín in aice leis, ina bhfuil an t-adamh hidrigine nasctha go comhfhiúsach le hadamh atá an-leictridhiúltach (N,O,F). Is cineál speisialta idirghníomhú buan déphol-déphol é nascadh hidrigine a tharlaíonn idir móilíní ina bhfuil adamh hidrigine nasctha le nítrigin, ocsaigin nó fluairín. Is fórsa idirmhóilíneach é nasc hidrigine atá measartha láidir i gcomparáid le cinn eile, fórsa idir:

*Adamh hidrigine atá leictreonuireasach, Hδ+, ar aon mhóilín agus

*Dís aonair leictreon ar adamh atá anleictridhiúltach de N, O nó F ar mhóilín eile.

Hydrogen-bonding-in-water-2D.pngTeimpléad:Chemical bonds