Daidí na Nollag

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Daidí na Nollag
Jolly-old-saint-nick.gif
Saol
Áit chónaithe Santa Claus village (en) Aistrigh
Santa Claus Land (en) Aistrigh
Muintir
Céile/Céilí Mrs. Claus (en) Aistrigh
Páistí
Gairm
Gairm toy maker (en) Aistrigh

Is carachtar é Daidí na Nollag (San NioclásSaintí uaireanta) (Béarla: Santa Claus, Santa) a aithnítear mar thraidisiún Nollag i dtíortha Iartharacha an domhain. Go hiondúil, deirtear gur seanfhear é agus féasóg bhán is culaith dhearg air, agus é ag fágáil bronntanais ag páistí an domhain Oíche Nollag.

Stair[cuir in eagar | athraigh foinse]

Aintín Arie sa Fhrainc, timpeall 1850, ag tabhairt bronntanas amach. Dearmadta inniu.

Is iomaí scéal faoin easpag naofa seo ón 4ú haois san Áise Bheag atá ann, an fear a leag síos an patrún do Dhaidí na Nollag as a chuid carthanachta.[1]

1885, Chicago

Ar dtús ba thraidisiún Ollannach é San Nioclás (Sinterklass[2]); thug sé bronntanais do leanaí ar 6 Nollaig, is é sin, lá fhéile Niocláis.

I Meiriceá Thuaidh, ghlac na coilínithe Sasanacha le cuid den cheiliúradh seo mar sheanghnás Nollag, agus rinneadh Santa Claus de 'Sintaklaas na nOllannach. I dtraidisiún seo na mBéarlóirí i Meiriceá Thuaidh, tagann an fear meidhreach seo ar Oíche Nollag ar charr sleamhnáin atá á tharraingt ag réinfhianna, agus é ag dreapadh anuas an simléir leis na féiríní a fhágáil ag na leanaí. Is nós bia agus deoch a fhágáil in araicis aige fosta.

Chuaigh an carachtar Meiriceánach go mór mór i bhfeidhm ar Dhaidí na Nollag mar a thuigtear san Eoraip é. Caitheann sé an bhliain go léir ag déanamh téisclime don Nollaig agus é ag déanamh bréagán ina cheárta agus ag coinneáil diansúile ar iompraíocht na bpáistí i rith na bliana.

I gcultúir áirithe, tagann Knecht Ruprecht, Zwarte Piet nó Peadar Dubh in éindí le Daidí na Nollag. In áiteanna, is iad na síoga sa cheárta a dhéanann na bréagáin, agus i leaganacha eile den scéal tá sé pósta.

Seo mar a fheictear Daidí na Nollag sa chuid is mó d'iarthar an Domhain

Áit conaithe[cuir in eagar | athraigh foinse]

I dtíortha an Bhéarla is gnách a rá go bhfuil cónaí ar Dhaidí na Nollag sa Phol Thuaidh. I gcuid mhór den Eoraip áfach is é an scéal go bhfuil a cheárta suite in Korvatunturi, cnoc ard i Savukoski san Fhionlainn.

Ba é Markus Rautio,[3] "Markus-setä" ("Uncail Markus") a chuir tús leis an traidisiún seo agus clár páistí aige ar raidió na Fionlainne ó na fichidí go dtí na caogaidí. Roghnaigh sé Korvatunturi, toisc gur "cluas" is brí le korva na Fionlainnise: ba é an impleacht don scéal ná go raibh an cnoc mar a bheadh cluas mhór ann a cheadaigh do Dhaidí na Nollag a chloisteáil cad é a bhí idir lámhaibh ag na páistí.

Ghlac tionsclaíocht turasóireachta na Fionlainne seilbh ar an scéal seo lena leas féin a bhaint as ina gcuid fógraíochta. Le fírinne tá an cnoc suite in aice le teorainn na Rúise, agus ní féidir cuairt ach le ceadúnas ar leith a lorg ó ghardaí teorann na Fionlainne.

Daidí na Nollag inniu[cuir in eagar | athraigh foinse]

Bíonn Daidí na Nollag go hiondúil ag tabhairt cuairte ar cheantair siopadóireachta agus siopaí eile i Meiriceá Thuaidh, in Éirinn agus sa Bhreatain, agus na páistí ag teacht ag lorg bronntanas uaidh.

Ar Lá Fhéile Niocláis,[4] tugtar na bronntanais san Ísiltír agus i gcuid den Ghearmáin. Ón taobh eile de, ba é an leanbh Íosa a bhíodh ag fágáil na mbronntanas in Éirinn sna laethanta a bhí, agus tá an nós seo beo i gcónaí i dtíortha áirithe eile, i gcuid den Ghearmáin mar shampla.

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. "Smaointe Fánacha Aonghusa". aonghus.blogspot.com. Dáta rochtana: 2020-12-07.
  2. "Sinterklaas" (in en) (2020-12-06). Wikipedia. 
  3. "Markus Rautio" (in en) (2021-06-10). Wikipedia. 
  4. ""Lá Fhéile Niocláis"". téarma.ie. Dáta rochtana: 2020-11-03.