Alfred Nobel

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Alfred Nobel
AlfredNobel adjusted.jpg
Saol
Ainm iomlán Alfred Bernhard Nobel
Eolas breithe Jakob and Johanne parish (en) Aistrigh agus Stócólm, Deireadh Fómhair 21, 1833
Náisiúntacht An tSualainn
Teanga dhúchais An tSualainnis
Bás Sanremo (en) Aistrigh, Nollaig 10, 1896
Áit adhlactha Northern Cemetery (en) Aistrigh
Na cúinsí a bhaineann lena b(h)ás bás nádúrtha (Rith fola ceirbreach)
Muintir
Athair Immanuel Nobel
Máthair Karolina Andriette Ahlsell
Siblíní
Treibh Nobel family (en) Aistrigh
Oideachas
Teangacha An tSualainnis
An Fhraincis
An Rúisis
An Béarla
An Ghearmáinis
An Iodáilis
Múinteoirí Théophile-Jules Pelouze (en) Aistrigh
Gairm
Gairm ceimiceoir, industrialist (en) Aistrigh, daonchara, grianghrafadóir, weapons manufacturer (en) Aistrigh agus innealtóir
Áit oibre An tSualainn agus An Iodáil
Duais
Ballraíocht Royal Swedish Academy of Sciences (en) Aistrigh
Creideamh
Reiligiúin An tAindiachas
Alfred Nobel Signature.svg

Ceimiceoir, innealtóir, Sualannach agus an té a chéadcheap dinimít, ab ea Alfred Bernhard Nobel (21 Deireadh Fómhair 1833, Stócólm, an tSualainn - 10 Mí na Nollag 1896, San Remo, an Iodáil).

Aireagáin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Nuair a rinne an ceimicí Iodálach Ascanio Sobrero den chéad uair nítriglicrín i 1846, ceapadh go raibh sé inláimhsithe go sábháilte ar éigin. Ach thaispeáin Alfred Nobel i 1867 conas a láimhseáil a dhéanamh níos sábháilte le ceimiceáin mhaolaithe a mheascadh leis, agus mar thoradh, d'éirigh an nítriglicrín an-choitianta[1]. Ansin d'fhionn sé foirm shábháilte inláimhsithe de nítriglicrín, a dtugtar dinimít uirthi.

Níos déanaí d'fhionn Nobel púdar gunna gan deatach, agus i 1875, geilignít.

Ainmníodh an dúil shintéiseach úd nóbailiam dó.

Na Duaiseanna Nobel[cuir in eagar | athraigh foinse]

Bhronn Nobel suim ollmhór airgid chun duaiseanna bliantúla a mhaoiniú. Ar an 10 Nollaig 1901, bronnadh Duaiseanna Nobel den chéad uair (an fhisic, an cheimic, an fhiseolaíocht / míochaine, an litríocht, agus an síocháin[2]).

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Hussey, Matt - Fréamh an Eolais (Coiscéim 2011)
  2. Bhunaigh Banc Náisiúnta na Sualainne duais eile san eacnamaíocht i 1969 a dtugtar "Duais Nobel" air.