Anbhás Laoghaire Buadhaigh

Anbhás Laoghaire Buadhaigh

Cineál	anbhás

Sa Rúraíocht i Miotaseolaíocht na nGael, scéal greanntraigéideach is ea Anbhás Laoghaire Buadhaigh (Sean-Ghaeilge Aided Lóegairi Búadaig). Caomhnaítear é i lámhscríbhinn amháin den 16ú haois.

Achoimre

Rinne an file Aed mac Ainninne adhaltranas le Mugain, bean chéile an rí, Conchúr mac Neasa, agus dá bharr daoradh é chun báis. Ceapadh go mbáfaí i loch é, ach ar dtús d'éirigh leis de dhraíocht iad a thriomú amach. Níor éirigh ámh ag an loch dheireanach i Latharna, Contae Aontroma, ós comhair theach Laoghaire Buaigh, gaiscíoch na nUladh. Ní ligfeadh Laoghaire choíche go gcuireadh bard chun báis in aice leis a thighse. Lena chlaíomh ina láimh aige, bhris sé a dhoras amach chun an beart a chosc. Ach bhuail a cheann chomh dona sin ar an bhfardoras gur éag sé dá ghonta, ball beag ina dhiaidh. In ainneoin a ghonta, mharaigh Laoghaire tríocha gaiscíoch an rí, agus sa ruaille buaille go léir, d'éirigh le hAodh éalú.

Foinsí

Lámhscríbhinní

Níl ach aon lámhscríbhinn amháin atá ar mharthain ina chaomhnaítear an scéal:

• National Library of Scotland, Adv. MS. 72.1.40 (Gaelic XL)

Eagrán agus aistriúcháin

Seo a leanas eagrán agus aistriúchán Béarla, agus aistriúchán Nua-ghaeilge:

• Béarla: Meyer, Kuno (1906). "The death-tales of the Ulster heroes": 22-23, 53. Dublin: Hodges, Figgis & Co.. 
• NuaGhaeilge: Ó Cíobháin, Pádraig (2019). "Dréachta Chrích Fódla, Iml. 2": 272-273. Áth Cliath: Coiscéim. 

Naisc sheachtracha

• Aided Lóegairi Búadaig ar Irish Sagas Online (ISO)
• Aided Lóegairi Búadaig ar CODECS
• The Death of Lóegaire Búadach in Celtic Literature Collective