Môn

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
(Athsheolta ó Ynys Môn)
Jump to navigation Jump to search
WD Bosca Tíreolaíocht FhisiceachMôn
(cy) Ynys Môn
Porth Rhwydau - geograph.org.uk - 153907.jpg
Tipus Oileán agus limistéar riaracháin
Part de Gwynedd (en) Aistrigh
Ubicació
Ríocht comhlathaisAn Ríocht Aontaithe
Devolved nation within the UKAn Bhreatain Bheag
Principal area of WalesIsle of Anglesey (en) Aistrigh
Anglesey in Wales.svg Edit the value on Wikidata
 53°17′38″N 4°22′36″W / 53.29398°N 4.37673°W / 53.29398; -4.37673Comhordanáidí: 53°17′38″N 4°22′36″W / 53.29398°N 4.37673°W / 53.29398; -4.37673
Mar Muir Bhreatan agus Muir Éireann
Límits amb Gwynedd
Característiques
Creua An Ríocht Aontaithe, Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann, Ríocht na Breataine Móire, Ríocht Shasana agus Principality of Wales (en) Aistrigh
Teimpléad:Infotaula

Lloc web oficial

Oileán amach ó chósta thiar thuaidh na Breataine Bige is ea Ynys Môn (Béarla:Anglesey). Is é an príomhlimistéar (mar Ynys Môn) agus contae stairiúil den ainm céanna, a chuimsíonn Ynys Gybi (Gaeilge: Inis (naomh) Cybi) san iarthar agus roinnt oileán agus sceireacha. Is ionann ynys na Breatnaise agus 'inis' na Gaeilge[1], Tugtar Inis Móna agus Oileán Móna i measc na n-ainmneacha uirthi sa teanga seo[2][3].

Ceanglaíonn dhá dhroichead, a chuimsíonn an Caolas Menai, é leis an mórthír: An Droichead Crochta Menai (ag iompar an A5), a dhear Thomas Telford sa bhliain 1826; agus an Droichead Britannia a tógadh níos déanaí (deartha ar dtús ag Robert Stephenson) agus a iompraíonn an A55 agus Iarnróid Chósta Thuaidh na Breatain Bige.

Áitíonn an staraí agus údar John Davies gur tháinig an t-ainm Lochlannach Anglesey ar an saol i rith an deichiú haois racánach, nuair a lonnaigh na hAngla-Normannaigh ar an oileán le linn ionraidh na Normannach ar Gwynedd.

Droichead Britannia

Stair[cuir in eagar | athraigh foinse]

Rinne na Rómhánaigh ionradh ar an t-oileán sa bhliain 60/61 agus air ais sa bhliain 77 CE. Scríobh Tacitus faoin ionradh ina hAnnála, agus sa bhliain 2015, aimsíodh dún Rómhánach ón 1ú aois ar an t-oileán[4]




  1. Sabhal Mòr Ostaig. "Bunadas". Dáta rochtana: 01/11/2019.
  2. Gabriel Rosenstock (2017-04-04). "Rensaku sa Bhreatain Bheag". Géaga tré thine: 38. 
  3. Allan Wynne Jones (1992). "Croesawiaith Mon!". Comhar 51 (12): 28. doi:10.2307/25571955. 
  4. Tá ort na shonrú' 'teideal = agus' 'url = nuair a úsáideann {{ lua idirlín}}."".