Wilhelm I, Impire na Gearmáine

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Infotaula de personaWilhelm I, Impire na Gearmáine

Cuir in eagar ar Wikidata
Ainm sa teanga dhúchais(de) Wilhelm I.
Beathaisnéis
Breith(de) Wilhelm I. Friedrich Ludwig von Hohenzollern
22 Márta 1797
Beirlín Cuir in eagar ar Wikidata
Bás9 Márta 1888
90 bliana d'aois
Beirlín Cuir in eagar ar Wikidata
Áit adhlacthamausoleum of Charlottenburg Park (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
1 Impire na Gearmáine
18 Eanáir 1871 – 9 Márta 1888
← luach ar iarraidh – Friedrich III na Gearmáine →
7 Rí na Prúise
2 Eanáir 1861 – 9 Márta 1888
← Frederick William IV na PrúiseFriedrich III na Gearmáine → Cuir in eagar ar Wikidata
Faisnéis phearsanta
ReiligiúnAontas Eaglaisí na Prúise
Gníomhaíocht
Gairmmonarc Cuir in eagar ar Wikidata
Ball de
TeangachaAn Ghearmáinis
Gairm mhillteach
Céim mhíleatacolonel general (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
CoinbhleachtAn Cogadh Franc-Phrúiseach agus Cogaí Napoléon
Eile
Teideal uasalRí na Prúise
Prionsa Cuir in eagar ar Wikidata
TeaghlachTeaghlach Hohenzollern Cuir in eagar ar Wikidata
CéileAugusta Saxe-Weimar-Eisenach (1829–1888) Cuir in eagar ar Wikidata
PáisteFriedrich III na Gearmáine, Banphrionsa Louise na Prúise Cuir in eagar ar Wikidata
AthairFrederick William III na Prúise  agus Louise Mecklenburg-Strelitz
SiblínPrionsa Séarlas na Prúise, Prionsa Albert na Prúise, Frederick William IV na Prúise, Banphrionsa Alexandrine na Prúise, Alexandra Feodorovna, Banphrionsa Louise na Prúise, Banphrionsa Frederica na Prúise agus Prionsa Ferdinand na Prúise
Gradam a fuarthas
Síniú

Find a Grave: 7046366 Cuir in eagar ar Wikidata

Rí na Prúise ó 2 Eanáir 1861 agus Impire na Gearmáine ó 18 Eanáir 1871 ab ea Wilhelm I (ainm iomlán: Wilhelm Friedrich Ludwig von Preußen ; 22 Márta 1797 – 9 Márta 1888) go dtí gur éag sé sa bhliain 1888. Ball de Thealach Hohenzollern, ba é an chéad cheann stáit de Ghearmáin aontaithe. Bhí sé ina cheannaire de facto ar stát na Prúise ó 1858, nuair a rinneadh leasrí des dá dheartháir Friedrich Wilhelm IV., agus rinneadh rí de, trí bliana ina dhiaidh, nuair a fuair a dheartháir Friedrich bás.

Faoi cheannaireacht Wilhelm I agus a phríomh-aire Otto von Bismarck bhain an Phrúis aontú na Gearmáine agus bunú Impireacht na Gearmáine amach. In ainneoin na tacaíochta fada a thug sé do Bhismarck mar Ministerpräsidenten (aire-uachtarán), bhí amhrais láidre ag William faoi chuid de pholasaithe ní ba fhrithghníomhaí Bhismarck, lena n-áirítear a fhrith-Chaitliceachas agus an bealach righin a chaith sé lena láimhseáil sé a fhostaí. I gcodarsnacht le Bismarck tiarnasach, cuireadh síos ar William mar dea-bhéasach, uasal agus, cé go diongbháilte coimeádach, níos oscailte do smaointe liobrálacha áirithe ná a gharmhac Wilhelm II, ar tugadh Wilhelm Mór (Gearmáinis: der Große) air le linn a réimis.

Luathshaol agus gairm mhíleata[cuir in eagar | athraigh foinse]

Rugadh an rí agus an t-impire amach anseo Wilhelm Friedrich Ludwig na Prúise (Wilhelm Friedrich Ludwig von Preußen) sa Kronprinzenpalais (Pálás an Rídhamhna) i mBeirlín an 22 Márta 1797. Mar an dara mac de Luise von Mecklenburg-Strelitz agus Prionsa Friedrich Wilhelm, é féin, mac Rí Friedrich Wilhelm II, Ní rabhthas ag súil go n-ardódh Wilhelm go dtí an ríchathaoir.

Blianta níos déanaí agus a bhás[cuir in eagar | athraigh foinse]

D’éag Wilhelm I ar 9 Márta 1888 agus níor mhair a mhac Friedrich III ach trí mhí ina dhiaidh. Ba é garmhac Wilhelm I, Wilhelm II, a tháinig i gcomharbacht ar an 15 Meitheamh.

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]