Jump to content

Tiarna Laoise

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.

Is teideal é Tiarna Laoise a bhain le rialtóirí stairiúla Ríocht Laoise in Éirinn. Bhí sé i seilbh chlann Ó Mórdha[1] a rialaigh an ríocht. Taifeadtar an teideal den chéad uair mar atá ann sa bhliain 1016, in Annála na gCeithre Máistrí.[2] Tar éis do mhuintir Ó Mórdha a gcuid tailte a dhiúscairt sa 16ú haois, d'fhág siad Laois tar éis 600 bliain. Ina ainneoin sin, lean siad ar aghaidh leis an teideal a shealbhú.

Lords of Laois (non-inclusive list)
Ainm Ainm Béarla Réimeas Tréimhse Shaoil Nótaí Lua
Laoiseach Ó Mórdha Lysaght O'More básaithe 1342 [3]
Conall Ó Mórdha Conall O'More 1342-1348 básaithe 1348 Mac Laoiseach [3]
Ruaidhrí Ó Mórdha Rory O'More básaithe 1354 Maraithe ag a fine agus teaghlaigh féin [2]
Maolsheachlainn Ó Mórdha Maolsheachlainn O'More c. 1370-1398 básaithe 1398 [4]
Giolla Pádraig Ó Mórdha Gillapatrick O'More c.1398-1420 básaithe 1420 [4]
Céadach Ó Mórdha Kedagh O'More básaithe 1464 Bás de bharr an phlá [2]
Domhnall Ó Mórdha Donnell O'More básaithe 1467 [4]
Uaithne Ó Mórdha Uaithne O'More 1467-c. 1487 básaithe c. 1487 [4]
Conall mac David O'More tosaithe c. 1487 básaithe 1493 I gcomharbacht ar a uncail Uaithne [4]
Céadach Ó Mórdha Kedagh O'More básaithe 1523 Mac Lisagh O’More [5]
Connell Ó Mórdha Connell O'More 1523-1537 básaithe 1537 [3][6]
Piaras Ó Mórdha Peter O'More 1537-1538 I gcomharbacht ar a deartháir; Deoraíochta ag a nianna [6][7]
Céadach Ruadh Ó Mórdha Kedagh Roe O'More 1538-1542 básaithe 1542 Maraithe ag taoiseach cogaidh Domhnall MacMurrough Kavanagh [8][6][7]
Ruaidhrí Caoch Ó Mórdha Rory Caoch O'More 1542-1547 c. 1515 - 1547 Maraithe ag forsaí a deartháir Giolla Pádraig. [7]
Giolla Pádraig Ó Mórdha Gilla Patrick O'More 1547-1548 básaithe c. Nollaig 1548 Bás agus é i bpríosúin i Londain [7][9]
Conall Óg Ó Mórdha Conall Oge O'More 1548-1557 básaithe 1557 Céasta i Leithghlinn an Droichid [1]
Ruairí Óg Ó Mórdha Ruairí Óge O'More 1557-1578 c. 1544 - 30 Meitheamh 1578 I gcomharbacht ar a uncail [1]
Seamus Ó Mórdha James O'More tosaithe 1578 Mac deartháir Ruaidhrí Caoch, Lysaght [1]
Uaithne mac Ruairí Ó Mórdha Owny MacRory O'More 1594-1600 c. 1575 - Lúnasa 1600 [10]
Uaithne mac Séan Ó Mórdha Owny MacShane O’More tosaithe 1600

Féach freisin

[cuir in eagar | athraigh foinse]
  1. 1 2 3 4 O'Byrne (October 2009). "O'More (Ó Mórdha), Rory (Ruaidhrí Óg)". Dictionary of Irish Biography. doi:10.3318/dib.006909.v1.
  2. 1 2 3 "Annals of the Four Masters" .
  3. 1 2 3 O'Byrne (October 2009). "O'More (Ó Mórdha), Laoiseach". Dictionary of Irish Biography.
  4. 1 2 3 4 5 O'Byrne (October 2009). "O'More (Ó Mórdha), Giolla Pádraig". Dictionary of Irish Biography.
  5. Gray (2016-06-09). The Chiefs of Leix from 1016 to 1600 A.D (en). Forgotten Victorians. Dáta rochtana: 2024-05-25.
  6. 1 2 3 Ó Raghallaigh (2010). "A poem to Rudhraighe Caoch Ó Mórdha, lord of Laois 1542-7". Ossory, Laois and Leinster 4.
  7. 1 2 3 4 O'Byrne (October 2009). "O'More (Ó Mórdha), Rory (Ruaidhrí Caoch)" (as en). Dictionary of Irish Biography. doi:10.3318/dib.006908.v1.
  8. Archbold 1895.
  9. O'Byrne (October 2009). "O'Connor Faly (Ó Conchobhair Failghe), Brian" (as en). The Dictionary of Irish Biography. doi:10.3318/dib.006622.v1.
  10. O'Byrne (October 2009). "O'More (Ó Mórdha), Uaithne". Dictionary of Irish Biography.