Sionad Ráth Bhreasail

Sionad Ráth Bhreasail
Cineál	sionad
Dáta na bliana	1111

Sa bhliain 1111, bhí ról ríthábhachtach ag Sionad Ráth Bhreasail maidir le húdarás na hEaglaise Éireannaí a dhaingniú faoin Eaglais Chaitliceach Rómhánach. Dhírigh an Sionad, faoi stiúir na ngluaiseachtaí leasaitheacha san eaglais, ar eagrú agus ar struchtúr na hEaglaise Éireannaí, agus é mar aidhm aige é a thabhairt ar aon dul le cleachtais na Róimhe. Mar shampla d’athraigh córas ó na mainistreach a bhí ann roimhe seo go dtí córas na ndeoisí.^[1] agus cuireadh easpaig ag a bhí críocha sainithe go soiléir acu i gceannas ar gach ceann acu.

Chabhraigh an t-athstruchtúrú seo le cumhacht na heaglaise a lárú agus a tionchar ar mhuintir na hÉireann a fheabhsú. Ina theannta sin, leag an Sionad béim ar a thábhachtaí atá sé cloí le teagasc agus cleachtais na hEaglaise Rómhánaí, agus an eaglais in Éirinn a ailíniú tuilleadh leis an bpobal Críostaí níos leithne san Eoraip.

Bhí Sionad eile i gCeanannas^[2] sa mbliain 1152 a leag síos go mbeadh 36 deoise ann. Is beag athrú a tharla ó sin.^[3]

Deoisí

Bunaíodh ag an sionad na 24 deoise a leanas:

Ard Mhacha
Ardach: oirthear na gConnacht
Ard Sratha: críocha Chineál Eoghain (gan Inis Eoghain)
Caiseal
Clochar: ríocht Uí Chriomhthainn
Cluain Ard: iarthar na Mí
Cluain Fearta: críocha Uí Mhaine
Conaire: críocha Dhál Araí
Conga
Corcaigh
An Dúin: críocha Dál Fhiatach
Damhliag: oirthear na Mí. Ag Sionad Uisnigh, gairthe ag abb [[Cluain Mhic Nóis]|Chluain Mhic Nóis]]] níos deireanaí sa bhliain 1111, cuireadh deireadh le Deoise Dhamhliag. Cuireadh iarthar na Mí chuig Deoise nua Chluain Mhic Nóis agus oirthear na Mí chuig Cluain Ard. Is amhlaidh áfach gur ceapadh roinnt easpag i nDamhliag roimh an mbliain 1160.
Ail Finn: oirthear na gConnacht
Imleach
Fearna nó Loch Garman
Gleann Dá Loch
Cill Dara
Cill Chainnigh (ath-ainmnithe Osraí): Osraige
Cill Ala: críocha Uí Fhiachrach Mhuaidhe
Cill Dalua: críocha Uí Fhiachrach Aidhne
Leithghlinn: Ar cheann de chúig dheoise na Laighean
Luimneach
Ráth Bhoth: Tír Chonaill agus Inis Eoghain
Ráth Teas: críocha Ciarraige, Corcu Duibne agus Eoghanacht Locha Léin (curtha chuig Ard Fhearta faoin mbliain 1117)
Tuaim: Ar cheann de chúig dheoise na gConnacht

Deoisí na Lochlannach:

Áth Cliath: faoi réim Canterbury go dtí 1096. Áiríodh í ag Sionad Cheanannais sa bhliain 1152.
Port Láirge: faoi réim Ard-Deoise Canterbury roimh 1111

Féach freisin

Tagairtí

↑ Béarla: Synod of Rathbreasail
↑ "Ceanannas/Kells" (ga). logainm.ie. Dáta rochtana: 2024-04-20.
↑ Mairéad Ní Nuadháin (19 Aibreán 2024). "Nuair a bhí mé óg ba é mian mo chroí a bheith i m’easpag" (ga-IE). tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2024-04-20.

[1] Béarla: Synod of Rathbreasail

[2] "Ceanannas/Kells" (ga). logainm.ie. Dáta rochtana: 2024-04-20.

[3] Mairéad Ní Nuadháin (19 Aibreán 2024). "Nuair a bhí mé óg ba é mian mo chroí a bheith i m’easpag" (ga-IE). tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2024-04-20.

[1]

[2]

[3]