Pablo Escobar

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Pablo Escobar

Ba tiarna agus gáinneálaí drugaí Colómach é Pablo Emilio Escobar Gaviria, a rugadh ar an 1 Nollaig 1949 agus fuair bás ar an 2 Nollaig 1993. Bhí sé ina bhunaitheoir agus ina aon-cheannaire ar an gCairtéal Medellín. "Rí an Chócaoin" a bhaisteadh air ós rud é go raibh ar an gcoirpeach ba shaibhre riamh le US$ 30 billiún dollar (59 billiún an lá atá inniu ann) saothraithe aige lena linn. Bhí nach mór dearbhmhonaplacht acu ar an gcócaon ag dul suas go dtí na Stáit Aontaithe Mheiriceá le linn na 1980í agus tús na 1990í.

Saolaíodh i Rionegro agus tógadh i Medellín é, an dara chathair is mó sa Cholóim. Chaith sé seal beag ina mhac léann in Autónoma Latinoamericana Medellín ach níor thaitin an gnáthshaol leis agus niorbh fhada gur thit sé isteach le mioncoirpigh eile. Thosaigh Escobar amach ag díol toitíni neamhdhleathacha agus ticéid chrannchuir bhréaga agus ag goideadh gluaisteán. Sna luath-sheachtóidii, lean cúrsaí níos faide chun donais nuar a thosaigh sé ag fuadach giall chun airgead a bhaint amach ar mhaithe le mangaire druga amháin nó eile.

Chuir Escobar an Cairtéal Medellín ar bun sa bhliain 1976. An phríomhrud a bhí a bhí idir láimhe acu ná púdar cócaoin a dáileadh i dtreo na Stát Aontaithe, ar na céad bealaigh smuglála riamh. Bhí margadh ollmhór nua ann ó thuaidh agus cothaíodh an-éileamh sa tír siúd gan mórán moill. Meastar go raibh idir seachtó agus ochtú tonna den druga á thabhairt aníos ar bhonn miosúil. Níl ábhar iontais é gur cruthaíodh idir uafás an anbhá i súile an rialtais Mheiriceánaí - lear mór den druga ar sráideanna na tíre agus an trodaíocht fuillteach a bhain leis sa Chólóim.

Sa bhliain 1991, ghéill Escobar agus gearradh 5 bliana príosún air. Rinne sé socrú leis an Uachtarán Cesar Gaviria a chinntigh nár eiseachadadh é agus go mbeadh sé de cheart aige an píonós a chaitheamh i ndaingean dá chuid féin (La Catedral). Sa bhliain dár gcionn, áfach, rinne na húdaráis iarracht é a athlónnu i gnáthphriosún. D'éaláigh sé le linn na troda agus chuaigh sé ar a teitheadh. Thainig an cuardach náisiúnta chun deiridh nuair a aimsigh agus a mharaigh Póilíní Náisiúnta na Colóime é sa bhliain 1993.

Saol galánta agus saibhir a bhí ann, ar thaobh amháin, ach bhíodh sé de shíor ag dul i ngleic le cairtéal nua eile, fórsaí cosanta na Colóime agus an CIA. Cé gur narcasceimhlitheoir brúidiúl amach is amach a bhí ann, bhí sé ina laoch a chuir go mór le saol agus spiorad na mbocht sna ceantair áitiúla.