An Néamharais

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
(Athsheolta ó Nepal Bhasa)
Infotaula de llenguaAn Néamharais
नेवाः भाय्

Cineálteanga agus teanga bheo
Úsáid
Cainteoirí dúchais1,000,000
Dúchasach dopobal Néamharach, Biohár, Sikkim, Beangál Thiar agus Bagmati Zone (en) Aistrigh
StáitNeipeal agus An India
Aicmiú teangeolaíoch
teanga dhaonna
teangacha Sín-Astrainéiseacha
teangacha Sín-Tibéadacha
Himalayish (en) Aistrigh
Mahakiranti (en) Aistrigh
Newari-Thangmi (en) Aistrigh
Tréithe
Córas scríbhneoireachtascript Dhéiveanágrach agus Ranjana (en) Aistrigh
Leibhéal leochaileachta3 cinnte i mbaol
Cóid
ISO 639-2new
ISO 639-3new
Glottolognewa1247
Ethnologuenew
UNESCO1117
IETFnew

Ceann de na teangacha móra i Neipeal is ea an Néamharais.[1] Ní mór í a aithint thar an Neipeailis, nach bhfuil gaolmhar léi ar aon nós. Ceann de na teangacha Tibéideach-Burmacha is ea an teanga Nepal Bhasa, agus í gaolmhar leis an Tibéidis agus, fiú, leis an tSínis.

Is í an t-aon teanga amháin de chuid an ghrúpa sin a scríobhtar síos leis na litreacha Deiveanágracha, nó is le teangacha Ind-Eorpacha na hIndia is mó a shamhlaítear an aibítir sin.

Ba í Nepal Bhasa teanga riaracháin Neipeal ón 14ú haois go dtí go déanach san 18ú haois. Ag tosnú ag tús an 20ú haois d'fhulaing an teanga géarleanúint oifigiúil[2] Ón mbliain 1952 go 1991, thit céatadán na ndaoine i nGleann Kathmandu a labhair an teanga ó 75% to 44%,[3] Tá bagairt ar chultúr agus teanga an phobal Newar.[4] Liostálann UNESCO Nepal Bhasa mar theanga atá "i mbaol cinnte".[5]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. “Néamharais” | téarma.ie”. Téarma.ie: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge. An Coiste Téarmaíochta. Dáta rochtana: 2024-02-19.
  2. Tumbahang, Govinda Bahadur (2010). "Marginalization of Indigenous Languages of Nepal". Contributions to Nepalese Studies 37 (1): 73–74. CNAS/TU. Dáta rochtana: 16 Meitheamh 2014. 
  3. "[https://web.archive.org/web/20160108161716/http://www.kpmalla.com/wp-content/uploads/2010/11/the-occupation-of-the-kathmandu..pdf/ The Occupation of the Kathmandu Valley and its Fallout]". Cartlannaíodh an bunleathanach ar 8 Eanáir 2016. Dáta rochtana: 10 Samhain 2016.
  4. "Between the market and Comrade Mao: Newar cultural activism and ethnic/political movements (Nepal)".
  5. "UNESCO Atlas of the World's Languages in Danger".