Jump to content

Maol Dúin mac Aodha Alláin

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Infotaula de personaMaol Dúin mac Aodha Alláin
Beathaisnéis
Breith8 haois
Bás788
Teaghlach
PáisteMurchadh mac Maoil Dúin Cuir in eagar ar Wikidata
AthairAodh Allán

Rí Ailigh de Chineál Eoghain, clann Uí Néill an Tuaiscirt, ba ea Maol Dúin mac Aodha Alláinn (Sean-Ghaeilge Máel Dúin mac Áedo Alláin) (bás 788). Áed Allán (bás 743), Ardrí Éireann, ba ea a athair.[1] Bhí sé i réim ón 770 go dtí 788.

D'éirigh a uncail, Ardrí Niall Frasach (bás 778), as a choróin sa bhliain 770 nó 772, agus rinneadh ansin rí Ailigh de Mhaol Dúin.[2][3] Insítear sna hannála go ndearna an tArdrí nua, Donnchadh na Mí (bás 797) de Chlann Cholmáin, Uí Néill an Deiscirt, feachtais sa tuaisceart sna blianta 771 agus 772 chun a údarás a dheimhniú.[4][5] Tá taifead fosta ar dhúnmharú Chonchúir, uncail Maoil Dúin, sa bhliain 772.[6]

Le linn réimeas Donnchadha na Mí, bhí Cineál iomaíochta Chonaill i gceannas sa tuaisceart. Tugtar an teideal rí an Fhocla ([rex] ind Fhoclai) do Dhomhnall mac Aodha Mhuindeirg (bás 804). Sa bhliain 787 ámh, chloígh Maol Dúin Domhnall agus Cineál Chonaill agus tháinig chun cinn sa tuaisceart.[7][8][9] Ina thásc don bhliain 788, tugtar an teideal rí an Fhocla dó.[10]

Tháinig i gcomharbacht air a chol ceathrar Aodha Oirdní (bás 819), a d'éirigh ina Ardrí sa bhliain 797. Rinneadh rí Ailigh fosta dá mhac Murchadh (bás 823).

Foinsí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  • Corpus of Electronic Texts
  • Byrne, Francis John (2001), Irish Kings and High-Kings, Baile Átha Cliath: Four Courts Press, ISBN 978-1-85182-196-9
  • Charles-Edwards, T. M. (2000), Early Christian Ireland, Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 0-521-36395-0
  • Mac Niocaill, Gearoid (1972), Ireland before the Vikings, Baile Átha Cliath: Gill and Macmillan
  • Ó Cróinín, Dáibhí (2005), A New History of Ireland, Volume One, Oxford: Oxford University Press

Naisc sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Charles-Edwards, Appendix V
  2. Byrne, lch. 156
  3. Charles-Edwards, lch. 577
  4. Annála Uladh, AU 771.10, 772.3
  5. Charles-Edwards, lch. 577
  6. AU 772.2
  7. AU 787.3
  8. Byrne, A New History of Ireland, lch. 657
  9. Mac Niocaill, lch. 143
  10. AU 788.1