Jim Jarmusch

Jim Jarmusch
	;
Beathaisnéis
Breith	(en) James Roberto Jarmusch ; 22 Eanáir 1953 ; 73 bliana d'aois; Cuyahoga Falls, Ohio
Faisnéis phearsanta
Scoil a d'fhreastail sé/sí	Ollscoil Columbia ; Scoil Tisch de chuid Ollscoil Nua-Eabhrac ; Medill School of Journalism (en) ; Cuyahoga Falls High School (en)
Teanga dhúchais	Béarla
Gníomhaíocht
Suíomh oibre	Stáit Aontaithe Mheiriceá
Gairm	stiúrthóir scannán, scríbhneoir, eagarthóir scannán, ceoltóir, léiritheoir scannáin, aisteoir, scríbhneoir scripte, stiúrthóir
Tréimhse oibre	1979 –
Ball de	Sqürl
Seánra	No wave (en)
Gluaiseacht	No Wave Cinema (en)
Teangacha	Béarla
Saothar
	Saothar suntasach (1995) Dead Man ;
Teaghlach
Páirtí	Sara Driver
	Gradam a fuarthas (2016) Officer of Arts and Letters (en) ; (2008) Carrosse d'or (en) ; (2005) Cannes Film Festival Grand Prix (en) , as a saothar Broken Flowers; (1996) European Film Award for Best Non-European Film (en) , as a saothar Dead Man; (1993) Short Film Palme d'Or (en) , as a saothar Coffee and Cigarettes: Somewhere in California (en) ; (1987) Independent Spirit Awards (en) , as a saothar Down By Law; (1984) Caméra d'Or (en) , as a saothar Stranger Than Paradise; (1984) Golden Leopard (en) , as a saothar Stranger Than Paradise ;

Is stiúrthóir scannáin é James (Jim) R. Jarmusch (a rugadh ar an 22 Eanáir 1953 in Akron, Ohio). Tá clú air mar cheannródaí ar an scannánaíocht neamhspleách ó na 1980idí i leith.

Tá clú agus cáil ar a chuid scannáin, mar shampla Ghost Dog: The Way Of The Samurai, Coffee & Cigarettes, Broken Flowers (i 2005 le Bill Murray mar phríomhaisteoir) agus in 2025/2026 Father Mother Sister Brother.

Saol

Rugadh Jarmusch i gCuyahoga Falls, Ohio. Bhí a mháthair ina léirmheastóir scannán agus drámaíochta san Akron Beacon Journal, agus bhí a athair ina fhear gnó. Spreag máthair Jarmusch a shuim sna scannáin, ag fágáil é ag amharclannaí áitiúla le féachaint ar scannáin ina aonar.

Tar éis dó an mheánscoil a chríochnú sa bhliain 1971, chuaigh Jarmusch go Ollscoil Northwestern i Chicago ag staidéar iriseoireachta, ach d'aistrigh sé go Ollscoil Columbia sa bhliain dár gcionn. Rinne sé staidéar ar litríocht Bhéarla agus Mheiriceánach faoi ollúna den Scoil Nua-Eabhrach ar nós Kenneth Koch agus David Shapiro. Bhain sé céim BA amach sa bhliain 1975.

Chuaigh Jarmusch go Páras ar chlár malairte agus chaith sé deich mí ann ag obair i ngailearaí ealaíne agus ag freastal ar an gCinémathèque Française. Ansin tháinig sé ar ais go Nua-Eabhrac agus ghlac sé áit i Scoil na nEalaíon in Ollscoil Nua-Eabhrac (NYU)^[1] chun scannánaíocht a staidéar. Bhí sé ag obair ansin mar chúntóir leis an déantóir scannán Nicholas Ray.

Bhí air Permanent Vacation a dhéanamh mar tionscnamh tráchtais.

Na 1980idí

Cuireadh tús lena shlí bheatha mar stiúrthóir leis an scannán Permanent Vacation i 1980, le buiséad beag thart ar $12,000. Thug Nicholas Ray airgead dó chun an scannán tráchtais a stiúradh. Bhain an scannán Duais Josef von Sternberg ag Féile Idirnáisiúnta Scannán Mannheim-Heidelberg. Níor thaitin an tionscadal le NYU agus dhiúltaigh siad céim a bhronnadh air.

Tháinig cáil idirnáisiúnta air leis an scannán Stranger Than Paradise (1984), a rinneadh ar bhuiséad de thart ar $125,000. Cóiméide faoi thriúr ag taisteal ó Nua-Eabhrac trí Cleveland go Florida, bhris an scannán go leor coinbhinsiún den scannánaíocht traidisiúnta. Bhain sé Camera d'Or ag Féile Scannán Cannes 1984 agus Duais na Sochaí Náisiúnta Léirmheastóirí Scannáin don Scannán is Fearr in 1985. Cuireadh é leis an gClár Náisiúnta Scannán i mí na Nollag 2002.

Scríobh agus stiúraigh Jarmusch Down by Law (1986), le John Lurie, Tom Waits agus Roberto Benigni mar phríomhaisteoirí. Bhí sé seo mar a chéad chomhoibriú leis an gceamaradóir Ollannach Robby Müller.

Rinne sé turgnaimh le scéalta éagsúla ina dhá scannán ina dhiaidh sin: Mystery Train (1989), a d'inis trí scéal i Memphis, agus Night on Earth (1991), a lean cúig thiománaí tacsaí agus a bpaisinéirí i gcúig chathair ar fud an domhain.

Na 1990idí

Sa bhliain 1995, scaoil Jarmusch Dead Man, scannán suite sa 19ú haois san Iarthar Meiriceánach le Johnny Depp agus Gary Farmer. Rinneadh é ar bhuiséad beagnach $9 milliún agus bhí ceolfhoireann scannán ann ; stiúir Neil Young í. Cé gur ghlac léirmheastóirí Meiriceánacha go te leis, fuair sé moladh ar fud an domhain.

Bhain Jarmusch aitheantas níos leithne leis an scannán coireachta fealsúnach Ghost Dog: The Way of the Samurai (1999) le Forest Whitaker. Sholáthair RZA ón Wu-Tang Clan an ceolfhoireann scannán. Tá an scannán ina ómós don chef d'euvre Le Samouraï (1967) le Jean-Pierre Melville.

Na 2000idí

Tar éis géarchéim i ndiaidh ionsaithe 11 Meán Fómhair, scaoil Jarmusch Coffee and Cigarettes (2004), gearrscannáin faoi charachtair ag ól caife agus ag caitheamh toitíní. Rinne Jarmusch an scannánú thar dhá scór bliain

Sa bhliain 2005, scaoil sé Broken Flowers le Bill Murray mar fhear atá ag dul ar thóir mháthair a mhic anaithnid. Bhain an scannán an Grand Prix ag Féile Cannes.

Sa bhliain 2009, scaoil Jarmusch The Limits of Control, scannán coireachta suite sa Spáinn le Isaach de Bankolé mar fheallmharfóir uaigneach.

Na 2010idí

Scaoil Jarmusch Only Lovers Left Alive (2013) le Tilda Swinton, Tom Hiddleston, Mia Wasikowska agus Anton Yelchin. Stiúir Sqürl, grúpa ceoil Jarmusch, an ceolfhoireann scannán. Léiríodh an scannán ag Féile Scannán Cannes 2013.

Scríobh agus stiúraigh Jarmusch Paterson (2016), scannán faoi thiománaí bus agus file (Adam Driver) i bPaterson, an Nua-Gheirséa. Spreag an file Meiriceánach William Carlos Williams agus a dhán éipiciúil "Paterson" an scannán. Fuair an scannán 22 ainmniúchán.

Scríobh agus stiúraigh Jarmusch a chéad scannán uafáis, an scannán grinn The Dead Don't Die (2019) le Bill Murray, Adam Driver, Chloë Sevigny, Steve Buscemi, Tilda Swinton agus Selena Gomez. Léiríodh an scannán ag Féile Scannán Cannes 2019.

Na 2020idí

Scríobh agus stiúraigh Jarmusch Father Mother Sister Brother a léiríodh ag an 82ú Féile Idirnáisiúnta Scannán na Veinéise sa bhliain 2025, áit ar bhuaigh sé an Lion Órga.

Ceol

Sa luath-1980idí, bhí Jarmusch mar bhall de bhanna No Wave The Del-Byzanteens. Scaoil sé ceithre albam i gcomhar leis an lútóir Jozef van Wissem: Concerning the Entrance into Eternity, The Mystery of Heaven (2012), An Attempt to Draw Aside the Veil (2019) agus The Day the Angels Cried (2025).

Is ball é Jarmusch den bhanna rac-avangarrda Sqürl le Carter Logan agus Shane Stoneback. . Scaoil Sqürl a chéad albam Silver Haze sa bhliain 2023.

Stíl agus téamaí

Tugtar cur síos ar Jarmusch mar stiúrthóir an-phointeáilte a bhfuil stíl sainiúil aige. Is minic a sheachnaíonn a scannáin struchtúr scéil thraidisiúnta agus díríonn siad níos mó ar fhorbairt charachtar.

Is gnách gur eachtraíthe aonair iad príomhcharachtair Jarmusch. Déanann sé iniúchadh ar idirghníomhaíocht agus sintéis idir cultúir éagsúla, agus ar dhímheas ar mhothúcháin eitneacha, tírghrá nó náisiúnacha.

Tá suim ar leith ag Jarmusch sa cheol, agus feictear é sin go soiléir ina chuid oibre. Is minic a bhíonn ceoltóirí i bpríomhróil ina scannáin, ar nós John Lurie, Tom Waits, Gary Farmer, RZA agus Iggy Pop.

Pearsanta

Tá Jarmusch pósta leis an stiúrthóir scannáin Sara Driver, scríobh siad an script scannáin do You are not I le chéile i 1981. Bhí Driver mar léiritheoir ar Stranger Than Paradise agus deirtear go bhfuair sé an inspioráid don le haghaidh Broken Flowers uaithi.^[2] Scríobh Jim Jarmusch agus John Yau an leabhar Original Sin: Visionary Art of Joe Coleman i 1998.^[3]

Tagairtí

↑ “New York University's Tisch School of the Arts”.
↑ http://www.imdb.com/name/nm0238138/
↑ Jim Jarmusch ar Amazon. "Original-Sin-Visionary-Art". Dáta rochtana: 2025.

Naisc sheachtracha

[1] “New York University's Tisch School of the Arts”.

[2] ttp://www.imdb.com/name/nm0238138/

[3] Jim Jarmusch ar Amazon. "Original-Sin-Visionary-Art". Dáta rochtana: 2025.

[1]

[2]

[3]