Focloir.ie
| URL | https://www.focloir.ie/  |
|---|---|
| Cineál | suíomh gréasáin |
| Cur i seirbhís | 24 Eanáir 2013 |
| Tír | Éire |
Tá Foclóir.ie, ar a dtugtar freisin "Foclóirí ár linne", ina shuíomh foclóireachta de chuid Fhoras na Gaeilge. Tá teacht ag an bpobal ann ar an bhFoclóir Nua Gaeilge agus ar an bhFoclóir Nua Béarla–Gaeilge. Tháinig sé ar an bhfód ar an 24 Eanáir 2013.[1]
An Foclóir Nua Gaeilge (FNG)
[cuir in eagar | athraigh foinse]Ón 9ú Nollaig 2025 i leith tá teacht ar fhoclóir nua ar an suíomh. Gnáth-fhoclóir atá ann sa mhéid is go mínítear na ceannfhocail Gaeilge sa teanga céanna. Tá rogha foclóirí ag an úsáideoir, faoi mar atá ar Teanglann.ie.[2][3][4][5]
Bhí 20,000 ceannfhocal ar an bhfoclóir nua in am a sheolta, agus 40,000 brí mínithe, líon a bheifear ag cur leis thar tréimhse de bhlianta. 80,000 brí ar fad a bheas san fhoclóir ach é a bheith críochnaithe.[2][3][4] Fágann sé sin go mbeidh sé ionchurtha le Croidhe Cainnte Chiarraighe ó thaobh fairsinge de.[6]
An Foclóir Nua Béarla–Gaeilge (FNBG)
[cuir in eagar | athraigh foinse]Sa bhliain 2019, bhí breis is 48,000 iontráil Béarla–Gaeilge agus 130,000 aonad céille le fáil ar an suíomh foclóireachta. Déantar nuashonrú rialta ar an mbunachar, i bhfianaise aiseolas ón bpobal agus focail is téarmaí nua a thagann in úsáid. Tá eolas gramadaí agus comhaid fuaime ag dul leis na hiontrálacha ar an suíomh chomh maith.[7]
Ón 1 Aibreán 2018 go dtí 31 Márta 2019, d’fhéach breis is dhá mhilliún duine ar shuíomh focloir.ie. Ardú 23% é ar an tréimhse chéanna in 2017/2018. Ar an bhfón póca a dhéanann 60% de na húsáideoirí sin an cuardach, ríomhairí deisce a úsáideann 30% agus táibléid a bhíonn ag an 10% eile.
Eagraíocht
[cuir in eagar | athraigh foinse]Tháinig Cormac Breathnach i gcomharbacht ar Chathal Convery mar bhainisteoir sa bhliain 2019.[8] Tá Cormac Breathnach ag obair ar thionscadal an Fhoclóra Nua Béarla-Gaeilge ó 2014. Bhí Cathal Convery ina Bhainisteoir Tionscadail ar an obair fhoclóireachta le breis is deich mbliana agus baint mhór aige le teacht ar an saol foclóir.ie agus lena fhorbairt ó shin.[9]
Tá an Dr Pádraig Ó Mianáin ina eagarthóir ar an saothar.
Stair
[cuir in eagar | athraigh foinse]Tháinig Foclóir.ie ar an bhfód den chéad uair sa bhliain 2013. Leagan idir láimhe den FNBG amháin a bhí ar fáil ann an uair sin.[10]
Faoin mbliain 2025 bhí le maíomh ag Cormac Breathnach, Bainisteoir Thionscadail Foclóireachta Fhoras na Gaeilge, go raibh breis agus dhá mhilliún duine ag úsáid Foclóir.ie gach bliain.[11]
Aip
[cuir in eagar | athraigh foinse]Bhí an foclóir le fáil saor in aisce mar aip freisin go dtí na bliana 2025. D'fhéadfaí sonraí an fhoclóra a íoslódáil agus é a úsáid as líne. Nuair a chuireadh foireann an fhoclóra iontrálacha nua leis, d'fhaigheadh lucht úsáide na haipe fógra go huathoibríoch á rá go raibh leagan uasdátaithe den aip ar fáil. Cuireadh deireadh leis an cothabháil na haipe toisc gur measadh go raibh an iomarca oibre agus costais i gceist léi.[12][10]
Ina hionad sin, moltar PWA [en] a shuiteáil ón mbrabhsálaí, rud a bhíonn na feidhmeanna céanna aici agus a bhíonn ag an suíomh gréasáin. Bíonn siad ag brath ar cheangal idirlín.[12][10]
Naisc sheachtracha
[cuir in eagar | athraigh foinse]Féach freisin
[cuir in eagar | athraigh foinse]Tagairtí
[cuir in eagar | athraigh foinse]- ↑ "An Foclóir Nua Béarla-Gaeilge, Foras na Gaeilge". focloir.ie. Dáta rochtana: 2025-12-09.
- 1 2 Concubhar Ó Liatháin (2025-12-09). "20,000 focal Gaeilge sa chéad chuid d'fhoclóir nua aonteangach a sheolfar inniu". TheJournal.ie. Dáta rochtana: 2025-12-09.
- 1 2 Maitiú Ó Coimín (1 Nollaig 2025). "An chéad mhórfhoclóir aonteangach Gaeilge le seoladh ag an Uachtarán Catherine Connolly". Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2025-12-07.
- 1 2 Maitiú Ó Coimín (2 Samhain 2025). "40,000 iontráil le foilsiú ar an bhfoclóir nua Gaeilge faoi dheireadh na míosa". Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2025-12-07.
- ↑ Caoilfhionn Nic Pháidín (2008). "Corpus Planning for Irish – Dictionaries and Terminology" (as Béarla). A New View of the Irish Language: lch 96. BÁC: Cois Life.
- ↑ Daithí De Mórdha (5 Meitheamh 2018). "Ó ‘ábhacht’ go ‘útamálaidhe’, tá saibhreas fhoclóir Sheáin a’ Chóta ar fáil ar líne…". Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2025-12-07.
- ↑ "Cuardach déanta ar fhocal Gaeilge ag dhá mhilliún duine le bliain anuas". Tuairisc.ie (25 Aibreán 2019). Dáta rochtana: 2019-04-27.
- ↑ "Bainisteoir nua ceaptha ar thionscadal foclóireachta Fhoras na Gaeilge". Tuairisc.ie (26 Márta 2019). Dáta rochtana: 2019-04-27.
- ↑ Édaein O'Connell (2024-08-09). "How new words are coined in the Irish language". Irish Independent. Cartlannaíodh an bunleathanach ar 2024-08-09. Dáta rochtana: 2024-08-10.
- 1 2 3 Maitiú Ó Coimín (2025-11-04). "Deireadh ag teacht le leaganacha aipe ‘Foclóir.ie’ agus ‘Teanglann.ie’". Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2025-11-06.
- ↑ Bill Breathnach (09 Nollaig 2025). "Foclóir úrnua aonteangach ar fáil". Scéal: lch 1.
- 1 2 "Aip an Fhoclóra" (ga). focloir.ie. Cartlannaíodh an bunleathanach ar 2023-04-07. Dáta rochtana: 2024-11-10.
