Coláiste Chamuis

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search


An Tulach- Trá
An Ghaeltacht

Is coláiste Gaeltachta (An Ghaeltacht) Samhraidh é Coláiste Chamuis[1] i gContae na Gaillimhe (Gaillimh). Bunaíodh an choláiste 46 bliain ó shin agus tá sé fós ag dul ó neart go neart inniu. Tá trí ionaidí ann; An Tulach, Camus agus Ros a Mhíl. Tá na trí cinn suite timpeall Conamara. Gach bhliain, bíonn 1700 daltaí ag freastáil ar Choláiste Chamuis ar na 10 gcúrsaí[2] atá ar fáil sna trí ionad.

Stair[cuir in eagar | athraigh foinse]

Bhunaigh Gearóid Denvir an choláiste i 1973. Bhí 52 daltaí agus 2 mhúinteoirí ann ag an am. An bhliain tar éis, tháinig 37 de na daltaí seo ar ais. Ní raibh ach cúrsa amháin ar fáil, i mí na Lunasa, in ionad amháin, Camus. Sa bhliain 1978, thosaigh cúrsa i mí Iúl i gCamus chomh maith. Bunaíodh an dara ionad, An Tulach i 1985 agus an triú ionad, Ros a’ Mhíl i 1992. Ag an am sin, ba bean chéile Gearóid, Máire ag obair mar bhainisteoir.

Mana an Choláiste[cuir in eagar | athraigh foinse]

Is é ‘Is Fiú agus is Féidir’ mana an choláiste. Ba mhaith le Gearóid agus Máire Denvir feabhas a fháil ó chuile dhuine ar an gcúrsa agus tá an-bhéim ar an mana seo chun an seacht ndicheall a fhail amach ó gach duine. Léiríonn taighde go mbaineann na scoláirí líofacht shuntasach amach le linn na gcúrsaí de bharr na modhanna teagaisc agus foghlama. Is é lántumadh teanga aidhm Coláiste Chamuis agus ceapfainn go bhfuil sé an tábhachtach ionas go bhfuil an teanga labhartha chomh tábhachtach san Ardteist sa lá atá inniú ann. Tá 50% ar fáil don teanga labhartha idir an scrúdú cainte agus an chluastuiscint.

Teach Loistín[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá neart teach loistín timpeall gach ionad atá ag cur loistín ar fáil do na scoláirí. Is iad teaghlaigh agus tuismitheoirí atá ag tabhairt aire do na scoláirí. Thugann siad leapacha agus bia do na scoláirí. Ar ndóigh, ní bhíonn cailiní agus buachaillí sa teach céanna, mar sin de bionn teach na cailiní agus teach na buachaillí. Dé gnáth, bíonn trí béile ag na scoláirí gach lá sa teach loistín; bricfeasta, dinnéar agus suipéar. Bíonn réimse leathan de bia ann lá i ndiadh lae agus ullmhaíonn an bean an tí do chéadrogha chuile lá. Bíonn na mná tí an-chabhrach agus cinéalta i gconaí. Bíonn na scoláirí comhfhreagrach don glaineacht agus gastacht an cistín tar eis gach béile. Bíonn rota ann do na soithí chuile lá agus caithfidh beirt daoine iad a glanadh agus an cistín a glanadh. Dé gnáth, bíonn beirt, trúir nó ceathrar daoine ag roinnt seomra le chéile. Bíonn dhá seomra folchta le roinnt eatarthú chomh maith. Caithfidh meas a bheith ag na scolairí don teach agus don chlann mar de uaireanta bíonn daoine óga, páistí nó seantuismitheoirí ina conaí ann.

Lá sa Choláiste[cuir in eagar | athraigh foinse]

Dúsaíonn na scoláirí ag a hocht a clog gach maidin. Bíonn bricfeasta ann sa teach loistín. Ag leathuair tar eis a hocht nó ceathrú chun a naoí, suileann na scolairí go dtí an crosbothar no an bothar chun an bus go dtí an coláiste a fháil. Nuair a sroiceann siad an choláiste, bíonn ranganna ann ó leathuair tar éis a naoi go dtí a haon a chlog agus bíonn dhá sos beag ann chomh maith. Bíonn neart imeachtaí le déanamh i rith an sos; rugbaí, sacar, cisphéil, péil gaelach agus neart rudaí eile ina measc. Ag leathuair tar éis a haon, ar aghaidh lena scolairí go dtí an teach loistín le haghaidh dinnéar agus sos beag. Ag leathuair tar éis a trí téann na scolairí ar ais go dtí an choláiste le haigh imeachtaí cosúil le cluichí, céilithe nó téann siad go dtí an trá nuair a bhíonn an aimsear go deas. Uaireanta bíonn teamaí ag baint leis na céilithe mar shampla; geansaí contae agus gléasta suas. Ag leathuair tar éis a hocht, téann na scolairí abhaile agus bíonn suipéar acu. Téann siad ina codhladh riomh a haon deag a chlog agus bíonn siad réidh don chéad lá eile sa choláiste.

An Ghaeilge[cuir in eagar | athraigh foinse]

Caitheann chuile dhuine Gaeilge a labhairt an t-am ar fad thar na seachtaine i gColáiste Chamuis. Ba choir do gach scolairí a seacht ndicheall a dhéanamh an Ghaeilge a labhairt ‘is fiú agus is féidir leo’. Is é tumoideachas iomlán aidhm Choláiste Chamuis agus bíonn siad ráthiúil le feabhsú an duine i dtaobh an teanga. Nuair atá an teanga seo timpeall an scolaire an t-am ar fad tagann feabhas ar an Gaeilge atá ag an dalta. Is cuma cén sort Gaeilge atá ag an duine féin, foghlaimíonn siad rudaí nua gach uile lá i dtaobh foclóir nó gramadach. Bíonn na daltaí i gconaí doimhin sa teanga; nuair atá siad sa teach loistín, sa choláiste, ar an mbóthar, ar an mbus agus gach uile áit eile i gConamara thar na trí seachtaine. Bíonn píonós dáirire dá labhródh siad Béarla.

Na hIonaid[cuir in eagar | athraigh foinse]

Camus[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ba é Camus an chéad ionad a bhí ag Coláiste Chamuis. Tá Camus suite 55 nóiméad ó chathair na Gaillimhe[3]. Tá halla le seomraí ranga agus seipéal i gcamus. Ar an gcéad cúrsa i gCamus i 1973, bhí 52 daltaí ann.

Tulach[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá Coláiste Chamuis, An Tulach suite i mBaile na hAbhainn i gContae na Gaillimhe, 38 nóiméad ó chathair na Gaillimhe[4]. Tá suite díreach trasna den stiúdio TG4. Ba é ‘An Tulach’ an dara ionad a bhunaigh Garóid Denvir mar phairt den Choláiste Chamuis. Bíonn na ranganna ar súil sa bunscoil beag atá suite ann darbh ainm ‘Scoil Naomh Choilm Chille[5]’. Bíonn na himeachtaí ar siúl sa halla atá suite in aice leis an scoil. Tá pairc péil agus cúirt chisphéil ann agus bíonn neart imeachtaí ar siúl orthu chomh maith. Tá An Tulach suite in aice leis an trá, mar sin de bíonn neart seansaí eile do na scolairí ar an dTulach dul go dtí an trá.

Ros a Mhíl[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ros a Mhíl

Tá dhá ionad ann i Ros a Mhíl, suite 45 nóiméad ó chathair na Gaillimhe[6]. Tá an halla agus an teálta ann. Is é an teálta an ionad is nua i gColáiste Chamuis agus an ionad is mó. Tá a lán seomraí ranga san ionad i Ros a Mhíl leis na teicneólaíocht is déanaí agus is fearr i ngach seomra ranga. Ar chúrsa A, níl ach Rós a Mhíl ar fáil do mhic léinn. Bíonn cúrsa ann sa halla agus cúrsa eile sa teálta.

Spóirt agus Imeachtaí[cuir in eagar | athraigh foinse]

Spórt Istigh agus Amuigh[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá páirt lárnach ag spóirt i gColáiste Chamuis gach lá. Bíonn GAA, peil, iománaíocht, liathróid láimhe, cispheil agus neart imeachtaí eile ar siúl taobh amuigh. Cé nach bhfuil an aimsir in Éireann go breá an t-am ar fad, caith gach duine ar an bhfoireann a bheith réidh don báisteach agus mar sin, bíonn neart imeachtaí le déanamh istigh sa halla chomh maith mar gheall air; Yoga, dodgeball, eitpheil, cispheil agus cúpla imeachtaí eile. Uaireanta bíonn comórtais spóirt ar siúl idir gach teach nó idir gach ionad.

Gníomhaíochtaí Tráthnóna Eile[cuir in eagar | athraigh foinse]

Turas

Dé gnáth, ní bhíonn suim ag chuile dhuine i gcúrsaí spóirt agus bíonn roinnt imeachtaí eile dóibh um thráthnóna; Yoga, Cóicearacht, Damhsa ar an Sean Nós, Ceol agus Ealaín san áireamh ar siúl dóibh. Bíonn rud le déanamh do gach duine sa choláiste. Bíonn Eachtraí le teamaí ar siúl chomh maith cosúil le Rasaí agus Bainis Choláiste Chamuis.

Comórtas Amhrán Nuacumtha agus Ceol[cuir in eagar | athraigh foinse]

Gach bhliain, bíonn Comórtas Amhrán Nuacumtha an-tábhachtach do shaol an choláiste. Bíonn sproí ag gach uile teach, amhrán a scríobh faoi a detach féin agus faoi Choláiste Chamuis, bhain gach scolaire taitneamh as an comórtas seo agus bíonn neart iontrálacha iontacha ann. Tá leathanach ‘You Tube’ ag an coláiste agus gach bhliain, cuireann siad na cinn is fear ar an leathanach agus ar an leathanch Facebook chomh maith.

Tá ceol an-tábhachtach sa choláiste freisin. Tá amhrán ag an coláiste agus gach oiche, bíonn na scoláirí ag canadh an amhrán seo sular imigh siad ón gcoláiste. Gach cursa, foghlaimíonn na scolairí neart amhrán Gaeilge; Liza, Conamara, Péigín Litír Mór, Téir Abhaile Riú agus neart amhráin eile. Bíonn seans ag daoine le huirlisí ceol, ceol a seinnt ó am go h-am ar an gcúrsa go háirite sa chomórtas amhrán nuacumtha. Freastlaíonn na scolairí ar aifreann gach seachtain ar an gcúrsa (Mas míonn libh) agus tá páirt lárnach ag an gceol ag an aifreann.

An Dreoilín[cuir in eagar | athraigh foinse]

Is amhrán é ‘An Dreoilín’[7] le Seán Monaghan agus ‘The Maimín Cajun Band’ a chur na scoilairí damhsa le. Déanann daltaí an damhsa seo i neart Gaeltachta ar fud na hÉireann. Tá leaganacha difriúla den damhsa i ngach cearn den tír, breathann sé ar an nGaeltacht agus an tradisiúin. Tá leagan amháin ag Coláiste Chamuis agus clóinn gach ionad leis an damhsá céanna.

Turas[cuir in eagar | athraigh foinse]

Lá amháin thar na trí seachtaine, bíonn turas ar siúl do na scolairí go dtí an Spideal, Teach an Phiarsaigh agus ansin go dtí ionad eile. Caitheann na scolairí dath an ionad féin. Is é dubh dath na Tulaí, is é dearg dath Camus agus is é gorm dath Ros a Mhíl. Bíonn comórtas eitphíl idir na hionaidí agus buaileann gach duine le chéile chun amhráin a canadh agus bíonn céilí mór ann chomh maith.

Campa Peile Árdchaighdeáin[cuir in eagar | athraigh foinse]

An bhliain seo (2019) thosaigh siad Campa Peile Árdchaighdeáin i Rós a Mhíl. Is campa peil GAA é a bhí ar siúl thar briseadh tearma na scoile i mí Feabhra do daltaí idir 13 agus 17 bliana d’aois idir chailíní agus bhuachaillí, ag diriú ar oiliúint thaicticiúil agus theicniúil, ar chothú ceart, ar neart agus aclú, ar thearnamh agus ar fholláine agus tá sé go huile is go hiomlán trí mhéan na Gaeilge. I mbliana, bhí neart daoine cáiliúla ag déanamh an cúrsa seo cósúil le:

-Ciarán Kilkenny (Imréoir Baile Átha Cliath)

-Gary Sice (Iar-imréoir Gaillimh)

-Paul Conroy (Imréoir Gaillimh)

-Donal Ó Fátharta (bainisteoir foireann mionaoiseach na Gaillimhe)

-Fiontán Ó Curraoin (Imreoir Gaillimh)

-Kate McDaid (Saineolaí Cothúcháin foireann Long Fort)

-Cian Breathnach (Oiliúnóir forbartha foireann na Gaillimhe)

-Aofaine Walsh (Fistiripeoir foireann na Gaillimhe)

Is é an aidhm atá ag Coláiste Chamuis, áiseanna den chéad scoth a úsáid chun pheil Gaelach a chur a fáil trí mhéan na Gaeilge. Cuireadh an clár cóitseála le chéile d’fhonn spreagadh agus dúshlán a thabhairt d’imreoirí ag chuile leibhéal agus díreofar chomh maith ar aireachas agus fhorbairt phearsanta na rannpháirtithe.

Cursaí eile atá ar fáil[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá neart cúrsaí eile ar fáil ag Choláiste Chamuis mar gheall air; Cúrsaí Ábhar Oidí, Turais Mhéanscoile (Turais 2,3 agus 5 lá) agus Turais Speisialta.

Cursaí Ábhar Oidí

Cuireann Coláiste Chamuis cúrsa ar fáil do mhúinteoirí bunscoile. Tá Coláiste Chamuis ag eagrú Cúrsaí Gaeilge ó 1973 agus chuaigh cuid mhór dár scoláirí leis an múinteoireacht bunscoile in imeacht na mblianta ó shin. Tuigeann siad mar sin gurb é an lántumadh teanga sa phobal ina bhfuil an Teanga sin á labhairt, an bealach is fear agus is éifeachtaí le Teanga ar bith a fhoghlaim.

Rialacha[cuir in eagar | athraigh foinse]

-Is í an Ghealige an teanga labhartha le linn an chúrsa. Níl cead Béarla a labhairt.

-Caithfidh na Scolairí a bheith sa teach loistín roimh 10 a chlog san oiche agus níl cead an teach loistín a fhágáil roimh bricféasta.

-Caithfidh meas a thaspeáint an t-am ar fad.

- Tá cos car alcól, drugaí, tobaic agus toitíní leictreonacha.

-Tá cosc ar fhóin pocaí agus rudaí leictreonacha

Cúrsaí 2019[cuir in eagar | athraigh foinse]

Cúrsa A                                 Cúrsa B                             Cúrsa C

02/6/19-23/06/19             29/6/19-20/7/19           21/7/19-11/8/19

Ros a Mhíl 1 (Teálta)         1. Camus                         1. Camus

Ros a Mhíl (Halla)               2. An Tulach                   2. An Tulach

                                              3. Ros a Mhíl                 3. Ros a Mhíl

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. "Irish College Gaeltacht Summer Courses‎ | Coláiste Chamuis" (en-GB). Colaiste Chamuis. Dáta rochtana: 2019-03-25.
  2. "Gaeltacht Summer Courses | Improve your Irish results | Coláiste Chamuis" (en-GB). Colaiste Chamuis. Dáta rochtana: 2019-03-26.
  3. "Camus to Galway" (en). Camus to Galway. Dáta rochtana: 2019-03-26.
  4. "Ballynahown to Galway" (en). Ballynahown to Galway. Dáta rochtana: 2019-03-26.
  5. "School Detail" (en). Department of Education and Skills. Dáta rochtana: 2019-03-26.
  6. "Rossaveel to Galway" (en). Rossaveel to Galway. Dáta rochtana: 2019-03-26.
  7. Gaeilge Abu (2012-06-19). "An Dreoilín Lyrics".