An Diftéire

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Teimpléad:WD Bosca Sonraí GalarAn Diftéire
cuir in eagar
Cineál primary bacterial infectious disease (en) Aistrigh, Corynebacterium infections (en) Aistrigh agus galar (duine aonair) Cuir in eagar ar Wikidata
Speisialtacht leighis galair thógálacha Cuir in eagar ar Wikidata
Cóireáil chliniciúil
Comharthaí scornach nimhneach, fiabhras, barking cough (en) Aistrigh, céislínteas, cliseadh croí, peripheral neuropathy (en) Aistrigh, pseudomembrane (en) Aistrigh agus swelling (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Scrúduithe Elek's test (en) Aistrigh, cultúr mhicribhitheolaíochta agus scrúdú fisiciúil Cuir in eagar ar Wikidata
Cóireáil antaibheathach, tracheotomy (en) Aistrigh agus antitoxin (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
 Cógais
penicillin G (en) Aistrigh, tylosin (en) Aistrigh, antitoxin (en) Aistrigh, ampicillin (en) Aistrigh, Peinicillin, azithromycin (en) Aistrigh agus clarithromycin (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Pataigineas
Tarchur pataigineach tras-seoladh aeriompartha agus droplet infection (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
De bharr Corynebacterium diphtheriae Cuir in eagar ar Wikidata
Aicmiú
ICD-10 A36 Cuir in eagar ar Wikidata
ICD-9 032 Cuir in eagar ar Wikidata
CIAP R83 Cuir in eagar ar Wikidata
Acmhainní seachtracha
DiseasesDB 3122 Cuir in eagar ar Wikidata
MedlinePlus 001608 Cuir in eagar ar Wikidata
eMedicine 782051, 215100, 1204017 agus 963334 Cuir in eagar ar Wikidata
MeSH D004165 Cuir in eagar ar Wikidata
Orphanet 1679 Cuir in eagar ar Wikidata
UMLS CUI C0012546 agus C0010153 Cuir in eagar ar Wikidata
DOID DOID:11405 Cuir in eagar ar Wikidata

Galar daonna is ea diftéire atá cúisithe ag an bachaillín Corynebacterium diphtheriae. Galar baictéarach tógálach a d'fhéadfadh cumhdach tiubh a chruthú sa tsrón, sa scórnach nó san aer-phíobán atá ann.

PDB 1f0l EBI

Bíonn na baictéir as a n‑éiríonn diftéire le fáil i mbéal, i scornach agus i srón duine atá ionfhabhtaithe. Is féidir na baictéir seo a chur ar aghaidh go daoine eile go héasca eile trí bhraonacha taise a scaipeadh le casacht nó le sraothanna. Uaireanta leanann deacrachtaí slogtha, giorra anála agus plúchadh as an diftéire. Is tinneas tromchúiseach é diftéire.

Gheobhaidh duine amháin as gach 15, a bhfuil an diftéire orthu, bás dá bharr. Cruthaíonn an diftéire tocsain (nimh) chumhachtach a dhéanann dochar do bhaill agus d’fhíocháin an choirp. Uaireanta leanann aimhréidhe eile as sin, cosúil le pairilis, cliseadh croí nó bás.

Triuch (Pertussis)

Siomtóim[cuir in eagar | athraigh foinse]

Alban, 1944

De ghnáth, is é an chéad siomptóm ná scornach pianmhar agus deacracht slogtha. Tá siomptóim eile ann, cosúil le lagfhiabhras, masmas, caitheamh aníos, tinneas cinn agus buille croí tapa.

Baineann na haimhréidhe seo a leanas le diftéire:

  • Cliseadh croí
  • Pairilis
  • Dianfhadhbanna análaithe
  • Deacrachaí slogtha
  • Bás
Diphtheria.jpg

Vacsaín do Dhiftéire[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá an vacsaín diftéire sábháilte.Maidir le daoine ar tugadh an vacsaín dóibh: deargaíonn agus atann an áit ar tugadh an t‑instealladh dóibh nó bíonn fiabhras ar dhuine amháin as gach deichniúr.Is annamh a bhíonn fo‑iarsmaí tromchúiseacha ag diftéire.

Tugann an vacsaín cosaint do phaistí ar an tocsain as a n‑éiríonn siomptóim an tinnis, seachas cosaint ar na baictéir féin. Mar gheall ar go dtéann an vacsaín i gcion ar an tocsain, glaotar tocsóideach air.

Tugann cúrsa iomlán den vacsaín seo cosaint mhaith do 95% de dhaoine. Is féidir leis na baictéir fanacht i scornach na ndaoine a bhfuil imdhíonadh faighte acu. Mar gheall air sin, cé go bhfuil siad féin imdhíonta, is féidir leo na baictéir a chur ar aghaidh go daoine nach bhfuil imdhíonadh acu, agus go leanaí óga.

Cosaint a fháil ar dhiftéire[cuir in eagar | athraigh foinse]

Is féidir cosaint a fháil ar dhiftéire trí vacsaíniú a fháil. Tugtar an vacsaín diftéire mar chuid den Chlár um Imdhíonadh do Leanaí, in éineacht leis an vacsaín diftéire, leis an vacsaín treacha, leis an vacsaín HiB, agus leis an vacsaín polaimiailítis dhíghníomhaithe. Deirtear go bhfuil sé fíorthábhachtach imdhíonadh a fháil i gcoinne na diftéire mar go bhfuil cásanna diftéire ag dul i méid timpeall na cruinne toisc go bhfuil an ráta imdhíonta ag titim.

eipidéimeolaíocht

Foinsí[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]