Aibítir Laidineach
| Cineál | córas scríofa agus script nádúrtha |
|---|---|
| Cruthú | 7 haois "RCh" |
| Bunaithe ar | Old Italic (en) |
| Stair | history of the Latin alphabet (en) |
| ISO 15924 | Latn (215) |
| Treo téacs | clé go deas |
| Raon Unicode | U+0041-005A,U+0061-007A, U+00AA,U+00BA,U+00C0-00D6,U+00D8-00F6,U+00F8-00FF, U+0100-017F, U+0180-024F, U+0250-02AF, U+02B0-02B8,U+02E0-02E4, U+1D00-1D25,U+1D2C-1D5C,U+1D62-1D65,U+1D6B-1D77,U+1D79-1D7F, U+1E00-1EFF, U+2071,U+207F,U+2090-209C, U+2102,U+2107,U+210A-2113,U+2115,U+2118-211D,U+2124,U+2128,U+212A-212D,U+212F-2134,U+2139,U+2145-2149,U+214E, U+2160-2188, U+2C60-2C7F, U+A722-A787,U+A78B-A7DC,U+A7F1-A7FF, U+AB30-AB5A,U+AB5C-AB64,U+AB66-AB69, U+FB00-FB06, U+FF21-FF3A,U+FF41-FF5A, U+1D400-1D454,U+1D456-1D49C,U+1D49E-1D49F,U+1D4A2,U+1D4A5-1D4A6,U+1D4A9-1D4AC,U+1D4AE-1D4B9,U+1D4BB,U+1D4BD-1D4C3,U+1D4C5-1D505,U+1D507-1D50A,U+1D50D-1D514,U+1D516-1D51C,U+1D51E-1D539,U+1D53B-1D53E,U+1D540-1D544,U+1D546,U+1D54A-1D550,U+1D552-1D6A5, U+10780-10785,U+10787-107B0,U+107B2-107BA, U+1D400-1D6A5, U+1D80-1DBE agus U+1DF00-1DF1E,U+1DF25-1DF2A |
| Léarscáil dáileacháin | |
Is í an aibítir Laidineach (nó an aibítir Rómhánach) an córas scríbhneoireachta aibítreach is mó in úsáid ar fud an domhain sa lá atá inniu ann. Tá 26 litir sa bhun-aibítir, agus úsáidtear é, le roinnt modhnuithe, sa chuid is mó de theangacha na hEorpa (roinnt tíortha Oir-Eorpach in easnamh), i Meiriceá Thuaidh agus Theas, san Afraic Fo-Sahárach, agus in oileáin an Aigéin Chiúin.
| Litreacha | |||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | X | Y | Z | |
| a | b | c | d | e | f | g | h | i | j | k | l | m | n | o | p | q | r | s | t | u | v | x | y | z | |
Baintear úsáid as litreacha eile freisin i dteangacha éagsúla, m.sh. w i mBéarla agus Gearmáinis.
Forbairt
[cuir in eagar | athraigh foinse]Seo an chéad aibítir Laidine a bhí ann A, B, C, D, E, F, H, I, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, V, X. Cuireadh Y agus Z leis ar ball chun fuaimeanna ó theangacha eile a chur leis.
Nuair a cruthaíodh an aibítir Angla-Shacsanach bhí litreacha uile na Laidine ón am sin i gceist. Mar sin féin cuid de na litreacha atá sa Bhéarla anois níor tháinig siad isteach sa teanga sin ach le déanaí. An litir is déanaí a tháinig isteach ná ‘J’ nó ‘I’ agus eireaball air.
Tagairtí
[cuir in eagar | athraigh foinse]| Is síol é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid. Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |