Stephen King

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Stephen King
Stephen King, Comicon.jpg
Stephen King sa bhliain 2007
Dáta breithe 21 Meán Fómhair, 1947
  Portland, Maine, SAM
Ainm cleite Richard Bachman, John Swithen
Gairm Úrscéalaí, gearrscéalaí, scríbhneoir scripte, scannánóir
Seánra Uafás, ficsean eolaíochta, gotach
Síniú
130px
Suíomh gréasáin

Is scríbhneoir Meiriceánach é Stephen Edwin King (a rugadh ar an 21 Meán Fómhair, 1947). Ba iad a chuid úrscéalta uafáis ba mhó a thabhaigh a chlú dó, agus ráchairt ar a shaothar ar fud an domhain. Chuaigh cuid mhaith acu ar an scáileán freisin. D'fhoilsigh King leathchéad d'úrscéalta, agus tháinig cuid acu i gcló an chéad uair faoin ainm cleite Richard Bachman, chomh maith le cúig leabhar neamhfhicsin. Scríobh sé beagnach dhá chéad gearrscéal, agus an chuid is mó acu conlaithe i naoi ndíolaim gearrfhicsin. Cuid mhór dá chuid scéalta tá a n-imeachtaí suite i stát Maine, arb as dó ó dhúchas.

Duaiseanna[athraigh | edit source]

Bronnadh a lán duaiseanna ar King as a chuid saothar: Duais Bram Stoker, Duais World Fantasy, Duais Chumann Fantaisíochta na Breataine Móire, mar shampla. Bhí a nóibhille The Way Station ar an ngearrliosta do Duais mionúrscéalaíochta Nebula (is iad Duaiseanna Nebula na duaiseanna a bhronntar ar rogha na saothar fantaisíochtaficsin eolaíochta go bliantúil sna Stáit Aontaithe, agus is é Cumann Scríbhneoirí Ficsin Eolaíochta agus Fantaisíochta Mheiriceá a bhronnann iad). Thuill a ghearrscéal The Man in the Black Suit Duais Cuimhneacháin O. Henry dó. Sa bhliain 2003, fuair sé bonn Fhondúireacht Leabhair Mheiriceá (American Book Foundation) as an "obair dhearscnaitheach a rinne sé ar mhaithe le litríocht Mheiriceá" (Distinguished Contribution to American Letters). Bronnadh duaiseanna eile air fós as saothar a shaoil go léir, ar nós "Duais Dhomhanda na Fantaisíochta as Éacht a Shaoil" (World Fantasy Award for Life Achievement) sa bhliain 2004, "Duais Éacht a Shaoil" (Lifetime Achievement Award) ó Chumann Díoltóirí Leabhar Cheanada (Canadian Booksellers Association) sa bhliain 2007, agus "Duais an Ard-Mháistir" (Grand Master Award) ó Scríbhneoirí Bleachtaireachta Mheiriceá (Mystery Writers of America).

A Shaol[athraigh | edit source]

Rugadh athair Stephen, Donald Edwin King, timpeall na bliana 1913 i bPeru, Indiana, agus mairneálach a bhí ann. I Scarborough, Maine, a tháinig máthair an bhuachalla chun saoil, agus is é an t-ainm a bhí uirthi ná Nellie Ruth Pillsbury. Saolaíodh ar an 13 Márta 1913 í, agus d'éag sí ar an 28 Mí na Nollag 1973. Pósádh an lánúin ar an 23 Iúil i gcontae Cumberland, Maine.

Rugadh an mac, Stephen Edwin King, ar an 21 Meán Fómhair i bPortland, Maine. Ní raibh sé ach dhá bhliain d'aois, nuair a thréig a athair an teaghlach. Dúirt sé go raibh sé "ag dul ag ceannach toitíní", agus chuaigh ceal ann ansin, nó níor fhill sé choíche. B'éigean dá mháthair eisean agus a dheartháir David, arbh uchtleanbh é, a thabhairt suas ina haonar, agus ba mhinic a bhíodh sí beo bocht ar fad. D'aistrigh an teaghlach go De Pere, Wisconsin; ina dhiaidh sin, go Fort Wayne, Indiana; agus ina dhiaidh sin, arís, go Stratford, Connecticut. Nuair a bhí Stephen King aon bhliain déag d'aois, d'fhill an teaghlach go Durham i stát Maine, áit ar shocraigh Ruth King síos le haire a thabhairt dá tuismitheoirí féin, go dtí go bhfuair siad bás. Ina dhiaidh sin, thosaigh sí ag obair i dteach téarnaimh áitiúil do dhaoine lagintinneacha.

Tógadh Stephen King leis an gcreideamh Modhach (Meitidisteach).

Tá an chuma ar an scéal go bhfaca King, agus é ina pháiste, an dóigh ar bhuail traein cara leis, ionas gur fáisceadh an t-anam as. Deir sé féin áfach nach cuimhin leis a dhath. D'inis a mhuintir dó gur imigh King leis an mbuachaill eile le bheith ag súgradh, ach nuair a d'fhill sé, bhí sé ina aonar, agus ba léir go bhfuair sé turraing de chineál éigin, ó nach raibh caint ar bith fágtha aige. Ní bhfuair an teaghlach amach faoi bhás a chara ach tamall maith i ndiaidh na n-imeachtaí. Tá tráchtairí áirithe den tuairim gur spreag an timpiste seo King chun a chuid saothar duairc a scríobh, ach ní luann King féin an taisme ar aon nós ina chuid cuimhní cinn, On Writing.

D'inis King sa leabhar neamhfhicsin Danse Macabre sa bhliain 1981, conas a fuair sé an chéad inspioráid le scéalta uafáis a chumadh. Sa chaibidil faoin teideal An Annoying Autobiographical Pause, tugann King cur síos ar an dóigh ar éirigh lena uncail teacht ar uisce agus é ag collóireacht le craobh chrainn úll, agus é á chur i gcomparáid leis an dóigh ar tháinig sé féin ar ghairm a bheatha. Bhí seisean agus a dheartháir díreach ag siortáil seomra dín, nuair a fuair King radharc ar dhíolaim ghearrscéalta le H. P. Lovecraft, The Lurker in the Shadows. Leabhar faoi chlúdach bhog a bhí ann, agus ba lena athair é tráth. Chuaigh pictiúr an chlúdaigh i bhfeidhm ar Stephen ar bhealach ar leith, agus dúirt sé gurbh ansin a tuigeadh dó cén cineál scéalta a bhí sé ag dul a scríobh.

D'fhreastail King ar bhunscoil Durham, agus ansin bhain sé amach a ardteastas ó Ardscoil Lisbon Falls i Lisbon Falls, Maine. Bhí spéis aige sa litríocht scanraitheach go luath ina shaol, agus dúil nimhe aige i gcoimicí sceimhle EC, ar nós Tales from the Crypt. Ní ba déanaí scríobh sé script don scannán úd Creepshow ag insint scéalta i stíl na ngreannán sin. Thosaigh sé ag scríobh nuair nach raibh ann ach dalta scoile, agus é ag cumadh scéalta le haghaidh na hirise miméagrafáilte a bhí a dheartháir Dave a fhoilsiú, Dave's Rag. Ní ba mhó, dhíoladh sé lena chuid cairde scéalta uafáis a bhí bunaithe ar na scannáin a chonaic sé, ach nuair a fuair na múinteoirí amach faoin ngnó seo, b'éigean dó an t-airgead a thabhairt ar ais. An chéad scéal leis a chuaigh i gló i gceart, is é an teideal a bhí air ná I was a Teenage Grave Robber, a foilsíodh ina sraith trí eipeasóid ar an iris amaitéarach úd Comics Review, ach fágadh an tríú cuid den scéal gan fhoilsiú, chomh maith leis an eagrán sin den iris féin. Foilsíodh leagan leasaithe den scéal faoin teideal In a Half-World of Terror an bhliain a bhí chugainn ar an iris Stories of Suspense, arbh é Marv Wolfman a eagarthóir.

Sa bhliain 1966 thosaigh King ag staidéar Béarla in Ollscoil Maine, agus sa bhliain 1970 bhain sé amach céim an Bhaitsiléara Ealaíon sa Bhéarla. Saolaíodh an chéad iníon, Naomi Rachel, dó sa bhliain chéanna. Scríobhadh sé colún do nuachtán na mac léinn, The Maine Campus, faoin teideal Steve King's Garbage Truck. Bhí sé páirteach i gceardlann scríbhneoireachta a bhí á reáchtáil ag an Ollamh Burton Hatlen, agus ní ba deireanaí dúirt sé "gurbh é Burt an múinteoir Béarla ab fhearr dá raibh agam riamh".

Naisc sheachtracha[athraigh | edit source]