Jump to content

Teiripe iompraíochta

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
(Athsheolta ó Teiripe iompair)

teiripe iompraíochta[1] bunaithe ar an smaoineamh gur féidir leat an méid a dhéanann daoine a athrú ach iad a mhúineadh chun freagairt do rudaí ar bhealach difriúil.

Cabhraíonn teiripe iompraíochta leat nósanna neamh-inmhianaithe nó eagla neamhréasúnach (fóibes) a rialú agus is féidir í a úsáid chun cóireáil a dhéanamh ar choinníollacha iompraíochta mar neamhoird itheacháin.

Rinne an síciteiripeoir Joseph Wolpe (1915-1997) iarracht smaointe duine a athrú trí athrú iompair. Baintear feidhm aisti i leith galar néaróiseach, ar an tuiscint gur féidir scaradh leis na hiompair sin a foghlaimíodh ar dtús.

Tagann teicníochtaí ina ndéantar dí-íogrú is/nó ollródú le freagairtí imní a spreagadh, nó a dtugtar duaiseanna is pionóis d'othair, san áireamh.[2] I go leor cásanna, is féidir iompraíochtaí a fhoghlaim nó a neamhfhoghlaim trí theicnící bunúsacha riochtaithe lena n-áirítear:

  • Riochtú doicheallach - déantar nósanna nach dteastaíonn a phéireáil le spreagthaí míthaitneamhach
  • Dí-íogrú córasach - cuirtear spreagadh a chuireann imní ar fáil in éineacht le ceann taitneamhach.

D’fhéadfadh go mbeadh roinnt teiripeoirí iompraíochta ina síciatraithe, ina síceolaithe, ina n-altraí síciatracha nó ina n-oibrithe sóisialta a bhfuil oiliúint faighte acu chun oibriú sa réimse seo. Cé go n-úsáidtear an teiripe seo go minic chun neamhoird iompraíochta a chóireáil, b'fhéidir nach mbeadh sé ar fáil i ngach réigiún.[3]

  1. i mBéarla, behaviour therapy
  2. Hussey, Matt (2011). "Teiripe iompair". Fréamh an Eolais. Coiscéim. p. 655.
  3. Citizensinformation.ie. "Gairmithe meabhairshláinte" (ga). www.citizensinformation.ie. Dáta rochtana: 2025-07-18.