Louis Riel

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Louis Riel
Louis Riel.jpg
ball de Theach na dTeachtaí i gCeanada


ball de Thionól Reachtach Assiniboia

Márta 9, 1870 - Meitheamh 24, 1870
Saol
Eolas breithe Saint Boniface (en) Aistrigh, 22 Deireadh Fómhair 1844, 1844, 23 Deireadh Fómhair 1844
Náisiúntacht Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann
Ceanada
Grúpa eitneach Métis
Bás Regina, Saskatchewan, 16 Samhain 1885, 1885
Áit adhlactha Saint Boniface Cathedral (en) Aistrigh
Cúis bháis pionós an bháis (crochadh)
Muintir
Athair Louis Riel, Sr.
Siblíní
Teaghlach
Oideachas
Alma mater Collège de Montréal
Teangacha an Béarla
an Fhraincis
Gairm
Gairm polaiteoir
Áit oibre Ottawa agus Red River Colony (en) Aistrigh
Cleamhnú
Reiligiúin Eaglais Chaitliceach Rómhánach
Páirtithe polaitíochta polaiteoir neamhspleách
Louis Riel Signature.svg
Laoch inniu

Polaiteoir ba ea Louis Riel (22 Deireadh Fómhair 1844 - 16 Samhain 1885) a bhunaigh cúige Manitoba i gCeanada. Bhí sé ina cheannaire ar na Métis,[1] pobal ar mhachairí Cheanada sa chuid is mó.[2][3]

Manitoba Legislative Grounds

D'eagraigh Riel gluaiseachtaí saoirse dá phobal féin i gcoinne rialtas na tíre. Tar éis éirí amach a eagrú sa bhliain 1869, chuaigh sé i mbun idirghabhála leis an rialtas agus bunaíodh Manitoba.

Chaith sé seal ar imirce i Stáit Aontaithe Mheiriceá mar gheall ar fhear darbh ainm Thomas Scott a chur chun báis le linn an éirí amach. Toghadh trí huaire é chuig parlaimint Cheanada agus é ar a choimeád, ach níor ghlac sé riamh lena shuíochán. Samhlaíodh dó go raibh inspioráid ó Dhia aige mar fháidh agus mar cheannaire, agus chuaigh an creideamh sin i gcionn ar a ghníomhartha.

Bhí sé rannpháirteach in éirí amach eile sa bhliain 1885. Cuireadh tréas ina leith agus cuireadh chun báis é ach maireann a cháil, go háirithe i measc cainteoirí Fraincise i gCeanada, mar laoch de chuid an ghnáthphobail. Bhí tionchar ag a dhaoradh chun báis ar an gcaidreamh a bhí acu sin leis an mhóramh sa tír go ceann i bhfad.

Bású[cuir in eagar | athraigh foinse]

Crochadh Riel i bpríosún Regina ar an 16 Nollaig 1886. 'Gach aon ní a bhí déanta le blianta fada chun cairdeas agus comhoibriú a chothú idir an dá chine agus an dá chreideamh, bhí sé curtha ó mhaith nuair a crochadh Louis Riel.‘[3]

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. "Métis" (as en) (2021-11-06). Wikipedia. 
  2. Maitiú Ó Coimín (24 Feabhra 2015). "Stádas na Fraincise á throid i gCúirt Uachtarach Cheanada" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2021-11-16.
  3. 3.0 3.1 Seán Ua Cearnaigh. (Feasta 66 (9), 12.). "Quebéc, Louis Riel agus an ceangal Éireannach.". Dáta rochtana: 2021.