Jump to content

Doiléiriú

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jean-Léon Gérôme - Rider and his Steed in the Desert (1872)

Is éard atá i gceist le doiléiriú[1] ná chun brí na cumarsáide atá beartaithe a laghdú tríd an teachtaireacht a dhéanamh deacair a thuiscint, de ghnáth le teanga mhearbhall débhríoch. [2] D’fhéadfadh an doiléiriú a bheith neamhbheartaithe nó d’aon ghnó (cé go bhfuil an rún curtha in iúl go hiondúil), agus go gcuirtear i gcrích é le timchaint (beag a dhéanamh den ábhar), trí úsáid a bhaint as béarlagair (teanga theicniúil ghairme), agus le húsáid teanga ionghrúpa ) de luach teoranta cumarsáide do dhaoine ón taobh amuigh. [3]

Sa scríbhneoireacht léiritheach, tarlaíonn doiléiriú neamhbheartaithe go hiondúil i ndréacht-dhoiciméid, ag tús na cumadóireachta ; is é an scríbhneoir nó an t-eagarthóir a thugann léargas ar a leithéid de dhoiléiriú le smaointeoireacht chriticiúil agus athbhreithniú eagarthóireachta. Ó thaobh na sanasaíochta de, is ón Laidin obfuscāre (dorchaigh) a thagann an focal 'doiléiriú' sa Ghaeilge.

  1. i mBéarla, mystification
  2. Doiléir
  3. The Oxford Companion to the English Language, Tom McArthur, Ed., (1992) p. 543.