Cónocht

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Equinoxes-solstice EN.svg

Is é an rud is cónocht ann ná ceann den dá uair sa bhliain nuair is ionann fad an lae agus fad na hoíche, nó go sonrach, aon cheann den dá phointe ar an sféar neamhaí mar a dtrasnaíonn an t-éiclipteach an meanchiorcal neamhaí[1]. Ar an la seo, tá dhá uair an chloig déag de sholas an lae ann agus dhá uair an chloig déag den dorchadas. 

Go fisiciúil, is iad seo na pointí ag a dtrasnaíonn an ghrian an meánchiorcal neamhaí ina gluaisne bhliantúil, de réir dealraimh:

  • idir 21 Márta agus 23 Márta, Cónocht an Earraigh, nuair a thrasnaíonn sí ón deisceart don tuaisceart

agus

Ar na laethanta sin, is díreach os cionn an mheánchiorcail a bhíonn an ghrian. Titeann an oiread céanna solais agus teasradaíochta ón ngrian ar an leathchruinne thuaidh is a thiteann ar an leathchruinne theas. Agu fágann ionad is treoshuíomh an domhain i leith na gréine go dtiteann an oiread céanna solais is teasradaíochta ón ngrian ar an leathchruinne thuaidh is an leathchruinne theas. Mar sin, bíonn an ghrian díreach os cionn an mheánchiorcail. Bíonn an lá agus an oíche chomh fada lena chéile - go díreach - ag an am seo[2]

Tógtar cónocht an earraigh mar phointe nialais i gcórais comhordanáidí neamhaí.

Tagairtí[athraigh | athraigh vicithéacs]

  1. Hussey, Matt - Fréamh an Eolais, Coiscéim, 2011
  2. Eleathanach Iml 257, 20 Márta 2017


Réalteolaíocht
Is síol réalteolaíochta é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.
Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.