Cónocht

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Equinoxes-solstice EN.svg

Ciallaíonn cónocht go bhfuil an meid céanna dorchadais agus solais an lae ann, nó go sonrach, aon cheann den dá phointe ar an sféar neamhaí mar a dtrasnaíonn an t-éiclipteach an meanchiorcal neamhaí[1]. Ar an la seo, tá dhá uair an chloig déag de sholas an lae ann agus dhá uair an chloig déag den dorchadas.[2] 

Go fisiciúil, is iad seo na pointí ag a dtrasnaíonn an ghrian an meánchiorcal neamhaí ina gluaisne bhliantúil:

  • idir 19 Márta agus 21 Márta sa leathsféar thuaidh, Cónocht an Earraigh, nó Lá Leathach an Earraigh, nuair a thrasnaíonn an ghrian ón deisceart don tuaisceart (tá síneadh 4n14s bomaite de sholas an lae gach lá an tseachtain seo in Éirinn)

agus

Ar na laethanta sin, is díreach os cionn an mheánchiorcail a bhíonn an ghrian. Titeann an oiread céanna solais agus teasradaíochta ón ngrian ar an leathchruinne thuaidh is a thiteann ar an leathchruinne theas. Bíonn an lá agus an oíche chomh fada lena chéile - go díreach - ag an am seo[3]

Tógtar cónocht an earraigh mar phointe nialais i gcórais comhordanáidí neamhaí.

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Hussey, Matt - Fréamh an Eolais, Coiscéim, 2011
  2. Cogg (Imleabhar 12, Eagrán 2 23 Meán Fómhair 2015). "Eureka". Dáta rochtana: 2020.
  3. Eleathanach Iml 257, 20 Márta 2017