Cóipcheart

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Siombail cóipchirt, nó Cóipcheart, idirnáisiúnta.

Is coincheap dlíthiúil é cóipcheart, a achtaíonn rialtais, chun cearta teoranta a thabhairt d’údar saothair bhunaidh chun a dháileadh a rialú, de ghnáth ar feadh tréimhse 70 bliain tar éis bhás an údair. Tar éis an ama seo, tagann an obair isteach san fhearann poiblí .

Go ginearálta, is é an “ceart é a chóipeáil”, ach de ghnáth soláthraíonn sé cearta eile don údar freisin, amhail an ceart chun creidmheas a fháil as a chuid oibre, cinneadh a dhéanamh cé atá in ann é a oiriúnú, cé atá in ann é a dhéanamh, cé atá in ann sochar airgeadais. Is cineál maoine intleachtúla é (cosúil le paitinn, trádmharc agus rún trádála ) a bhaineann le haon chineál smaointe nó faisnéise atá bunaidh. Cruthaíodh cóipcheart, ar dtús, mar bhealach do rialtais na hEorpa srian a chur ar phriontáil ; is é cuspóir comhaimseartha an chóipchirt cruthú saothar nua a chur chun cinn ag tabhairt smacht iomlán don údar ar an saothar agus ar na brabúis ón saothar.

Tá an cóipcheart caighdeánaithe go hidirnáisiúnta, agus maireann sé idir caoga agus céad bliain ó bhás an údair, nó tréimhse theoranta do shaothair gan ainm nó ó údair chorpraithe; Teastaíonn deasghnáth ó roinnt údarás chun cóipcheart a bhunú, ach aithníonn a bhformhór cóipcheart aon oibre críochnaithe gan chlárú deasghnátha. Is gnách go gcuirtear cóipcheart i bhfeidhm mar ábhar sibhialta, ach cuireann roinnt údarás bearta coiriúla i bhfeidhm orthu siúd a sháraíonn cóipcheart.

Aithníonn mórchuid na n-údarás srianta cóipchirt, ag ligean eisceachtaí “cothrom” do shrianta cóipchirt an údair, agus ag tabhairt cearta áirithe d’úsáideoirí. Spreag forbairt an ghréasáin, na meán digiteach, agus teicneolaíocht mar líonraí ríomhairí, mar chomhroinnt comhad piara go piaraí, atoghadh srianta, agus chuir sé deacrachtaí breise le forfheidhmiú cóipchirt, agus spreag dúshláin bhreise. go bunús fealsúnachta an dlí. Chuir gnóthais a bhfuil muinín eacnamaíoch acu as cóipcheart chun cinn síneadh agus leathnú a gcearta cóipe, agus tá forfheidhmiú breise dlíthiúil agus teicneolaíochta á lorg acu.

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

  • Saoirse Lánléargais