Arne Garborg

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Arne Garborg
Garborg portrett.jpg
Saol
Eolas breithe Undheim (en) Aistrigh, Eanáir 25, 1851
Náisiúntacht An Iorua
Bás Asker (en) Aistrigh, Eanáir 14, 1924
Muintir
Céile/Céilí Hulda Garborg  (Nollaig 3, 1887 -
Páistí
Oideachas
Teangacha Ioruais
Nynorsk
Gairm
Gairm iriseoir, scríbhneoir, dialannaí, drámadóir agus file
Ainmníodh é/í le haghaidh
Creideamh
Reiligiúin An Chríostaíocht
IMDb nm1626470

Prós-scríbhneoir agus údar aistí ón Iorua ab ea Arne Garborg, agus é ar thús cadhnaíochta ag úsáid an leagan Nynorsk den teanga Ioruaise. Rugadh ar an 25 Eanáir 1851 in Jæren i gcúige Rogaland é, agus fuair sé bás ar an 14 Eanáir 1924 in Asker i gcúige Akershus (inniu, i gcúige Viken). Is é an saothar is tábhachtaí dá tháinig óna pheann ná an t-úrscéal Bondestudentar ("Mic Léinn ón Tuath"). Bhunaigh sé roinnt irisí lena chuid smaointí faoi thábhacht na teanga Nynorsk a chraobhscaoileadh agus leis an teanga féin a chur chun cinn. Thairis sin d'oibrigh seisean agus an teangeolaí Rasmus Flo amach a leagan féin de cheartlitriú an Nynorsk, Midlandsnormalen nó "Caighdeán Lár na Tíre". Sa chaighdeán sin a chuaigh na leaganacha deifnideacha de shaothar Garborg i gcló.

Ainmníodh é do Dhuais Nobel sa Litríocht sé huaire.[1]

Leabharliosta[cuir in eagar | athraigh foinse]

Is músaem inniu é teach breithe Garborg ag Jæren.
Portráid d'Arne Garborg le Eilif Peterssen, ó 1894.
  • Ein Fritenkjar (1878)
  • Bondestudentar (1883)
  • Forteljingar og Sogar (1884)
  • Mannfolk (1886)
  • Uforsonlige (1888)
  • Hjaa ho Mor (1890)
  • Kolbotnbrev (1890) (Litreacha)
  • Trætte Mænd (1891) (foilsithe i mBéarla mar Tired MenWeary Men)
  • Fred (1892) (foilsithe i mBéarla mar Peace)
  • Jonas Lie. En Udviklingshistorie (1893)
  • Haugtussa (1895) (Filíocht)
  • Læraren (1896)
  • Den burtkomme Faderen (1899) (foilsithe i mBéarla mar The Lost Father)
  • I Helheim (1901)
  • Knudahei-brev (1904) (Litreacha)
  • Jesus Messias (1906)
  • Heimkomin Son (1906)
  • Dagbok 1905–1923 (1925–1927) (Dialann)
  • Tankar og utsyn (1950) (Aistí)

Athfhriotail[cuir in eagar | athraigh foinse]

"Deirtear gur féidir leat gach rud a bheith agat le hairgead, ach ní féidir leat. Is féidir leat bia a cheannach, ach ní goile; leigheas ach ní sláinte; eolas ach ní eagna; gealra, ach ní áilleacht; spraoi, ach ní lúcháir; lucht aitheantais, ach ní cairde; seirbhísigh, ach ní dílseacht; fóillíocht, ach ní síocháin. Is féidir leat crotal gach rud a bheith agat ar airgead, ach ní an eithne. "[2]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

Naisc sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. "Nomination Database".
  2. Editorial. The Weekender Newspaper. Cluny, Alberta, Canada, March 4, 2005.