Aithech fortha

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search

I seanchas ársa na hÉireann, Aitheach fortha (Sean-Ghaeilge Aithech fortha[1][2][3]) ab ea duine saor a sheasadh ar son an rí dá dtabharfaí cás clúmhillte ina éadan.

Úinéir talún comóntach ab ea an aithech, aitheanta dusta mar 'grád féine'. Flaith ab ea é, díreach le taobh na n-uaisle na ndraoithe, san áireamh vates, filí, lianna, staraithe, gabha, ceardaithe carbad agus dlíodóirí, agus fosta an t-aos dána. Bhíodh ceart ag baill na flaithe d'íocaíocht i gcáin agus in éiric, mar shampla le taobh lóg n-enech.[4][5]

Ba é dualgas an aithigh áit an rí a ghlacadh i cúis dlí agus, i gcás breithe ina choinne, cúiteamh a shocrú don ghearánaí. Sa chaoi seo, d'fhéadfadh an ceart a dhéanamh, siúd is nára chaille an rí an a ghradam (enech, aghaidh).[6] B'éigean don rí a eisíoc a thabhairt ar ais don aitheach fortha.[7]

Foinsí[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. 1 aithech ar eDIL, aitheach, cíosaí sa bhrí seo; bodach, daoi
  2. forrtha, fortha ar eDIL
  3. féach fosta aitire ar eDIL, bheith idir
  4. Helmut Birkhan: Kelten. Versuch einer Gesamtdarstellung ihrer Kultur, ll. 990 ff.
  5. Wolfgang Meid: Die Kelten, lch. 106 f.
  6. Bernhard Maier: Lexikon der keltischen Religion und Kultur, lch. 13.
  7. Fergus Kelly: A Guide to Early Irish Law. Early Irish Law, Series 3. Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath, 1988, ISBN 978-0-901-28295-8, ll. 25 ff.