Ainseabhaí

Ainseabhaí
Engraulidae
	;
Sonraí
Is foinse é an tacsón seo de	Engraulidae fish oil (en) agus anchovy fillet (en)
Tacsanomaíocht
For-ríocht	Holozoa
Ríocht	Animalia
Fíleam	Chordata
Aicme	Actinopteri
Ord	Clupeiformes
Fine	Engraulidae ; Gill, 1861

Iasc beag cosúil le scadán is ea an t-ainseabhaí atá flúirseach san uisce dromchlach cois cladaigh i bhfarraigí trópaiceacha is measartha. Tá iascaireachtaí forleathana trádálacha bunaithe orthu, agus déantar an chuid is mó den ghabháil a phróiseáil roimh í a dhíol. Tá 140 speiceas d'ainseabhaithe ann, iad scaipthe i 16 géineas i bhfine na nEngraulidae.^[1]

Tacsanomaíocht

Rangaítear ainseabhaithe ina dhá fhofhine agus 16 ghéineas:^[2]

Fofhine Engrauloidea
- Géineas †Clupeopsis Casier, 1946^[3]
- Géineas †Monosmilus Capobianco et al., 2020^[3]
- Fine Engraulidae Gill, 1861
  - Fofhine Engraulinae Gill, 1861
    - Géineas Amazonsprattus Roberts, 1984
    - GéineasAnchoa D. S. Jordan & Evermann, 1927
    - Géineas Anchovia D. S. Jordan & Evermann, 1895
    - GéineasAnchoviella Fowler, 1911
    - Géineas Cetengraulis Günther, 1868
    - Géineas Encrasicholina Fowler, 1938
    - Géineas †Eoengraulis Marrama & Carnevale, 2015^[4]
    - Géineas Engraulis Cuvier, 1816
    - Géineas Jurengraulis Whitehead, 1988
    - Géineas Lycengraulis Günther, 1868
    - Géineas Pterengraulis Günther, 1868
    - Géineas Stolephorus Lacépède, 1803
  - Fofhine Coiliinae Bleeker, 1870
    - Géineas Coilia Gray 1830
    - Géineas Lycothrissa Günther, 1868
    - GéineasPapuengraulis Munro, 1964
    - Géineas Setipinna Swainson 1839
    - Géineas Thryssa Cuvier, 1829

Éabhlóid

Is iad na taifid iontaise is luaithe a bhfuil gol acu le na n-ainseabhaithe ná gais-ainseabhaithe móra creiche. (Clupeopsis agus Monosmilus) ó thús agus lár an tSealaid Eoicéinigh san Aigéan Téitis, sa Bheilg agus sa Phacastáin.^[3] De bharr na starrfhiacla móra a bhí ar na luath-ainseabhaithe seo, tugadh an leasainm " "saber-toothed anchovies" orthu (gan iad a mheascadh leis an ngéineas beo Lycengraulis).^[5] Is é an taifead is luaithe d'fhíor-ainseabhaithe ná an gas-ainseabhaí Eoengraulis ó thús an tSealaid Eoicéinigh i Monte Bolca, san Iodáil.^[4]

In ainneoin a líonmhaire sa lá atá inniu ann, agus a gclaonadh scoileanna ollmhóra a dhéanamh, is annamh a fhaightear ainseabhaithe sa taifead iontaise. Meastar nach ainseabhaithe iad go leor speiceas a measadh roimhe seo a bheith ina n-ainseabhaithe iontaiseachta tráth, nó go bhfuil siad ró-ilroinnte le sannadh go muiníneach gur leis an ngrúpa seo iad. D’fhéadfadh sé gur déantán caomhnaithe é tearcacht na n-ainseabhaithe sa taifead iontaise; ní féidir ainseabhaithe iontaise a aithint mar ainseabhaithe ach amháin nuair a bhíonn siad caomhnaithe go maith, ach is gnách go gcónaíonn ainseabhaithe i dtimpeallachtaí mara an-gharbha gar don chósta, áit a bhfuil seans i bhfad níos lú ann go gcaomhnófar iad mar iontaisí, agus is gnách go bhfaightear iasc iontaise dea-chaomhnaithe i sil-leagan a fhoirmítear in uisce níos doimhne.^[6]

Tagairtí

↑ Hussey, Matt (2011). "Ainseabhaí". Fréamh an Eolais. Coiscéim. p. 25.
↑ “Genera sa fine Engraulidae”. California Academy of Sciences.
1 2 3 "Large-bodied sabre-toothed anchovies reveal unanticipated ecological diversity in early Palaeogene teleosts" (as en) (2020). Royal Society Open Science 7 (5). doi:10.1098/rsos.192260. ISSN 2054-5703. PMID 32537214. Bibcode: 2020RSOS....792260C.
1 2 "An Eocene anchovy from Monte Bolca, Italy: The earliest known record for the family Engraulidae" (as en) (2016). Geological Magazine 153 (1): 84–94. doi:10.1017/S0016756815000278. ISSN 0016-7568. Bibcode: 2016GeoM..153...84M.
↑ “Meter-long saber-toothed anchovies roamed the seas around 50 million years ago | U-M LSA Museum of Paleontology” (en). Dáta rochtana: 2024-04-19.
↑ "Interrelationships of fossil and recent anchovies (Teleostei, Engrauloidea) and description of a new species from the Miocene of Cyprus" (1985). New York, N.Y: American Museum of Natural History.

[FreamhanEolais-1] Hussey, Matt (2011). "Ainseabhaí". Fréamh an Eolais. Coiscéim. p. 25.

[CofF-2] “Genera sa fine Engraulidae”. California Academy of Sciences.

[:0-3] 1 2 3 "Large-bodied sabre-toothed anchovies reveal unanticipated ecological diversity in early Palaeogene teleosts" (as en) (2020). Royal Society Open Science 7 (5). doi:10.1098/rsos.192260. ISSN 2054-5703. PMID 32537214. Bibcode: 2020RSOS....792260C.

[:1-4] 1 2 "An Eocene anchovy from Monte Bolca, Italy: The earliest known record for the family Engraulidae" (as en) (2016). Geological Magazine 153 (1): 84–94. doi:10.1017/S0016756815000278. ISSN 0016-7568. Bibcode: 2016GeoM..153...84M.

[5] “Meter-long saber-toothed anchovies roamed the seas around 50 million years ago | U-M LSA Museum of Paleontology” (en). Dáta rochtana: 2024-04-19.

[6] "Interrelationships of fossil and recent anchovies (Teleostei, Engrauloidea) and description of a new species from the Miocene of Cyprus" (1985). New York, N.Y: American Museum of Natural History.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]